Page 75 - วิทยาศาสตร์ ม.ต้น
P. 75
67
ช่อดอก หมายถึง ดอกหลายดอกทีอยบู่ นกา้ นดอกหนึงกา้ น เช่น เขม็ ผกั บุง้ มะลิ กะเพรา กลว้ ย
กล้วยไม้ ข้าวเป็ นต้น แต่การจัดเรี ยงตัว และการแตกกิงก้านของช่อดอกมีความหลากหลาย
นกั วทิ ยาศาสตร์ใชล้ กั ษณะการจดั เรียงตวั และการแตกกิงกา้ นของช่อดอกจาํ แนกช่อดอกออกเป็น
แบบต่าง ๆ
ช่อดอกบางชนิดมีลกั ษณะคลา้ ยดอกเดียว ดอกย่อยเกิดตรงปลายกา้ นช่อดอกเดียวกนั ไม่มี
กา้ นดอกยอ่ ย ดอกยอ่ ยเรียงกนั อยบู่ นฐานรองดอกทีโคง้ นูนคลา้ ยหัว เช่น ทานตะวนั ดาวเรือง บานชืน
บานไม่รู้โรย ดาวกระจาย เป็ นตน้ ช่อดอกแบบนีประกอบดว้ ยดอกยอ่ ย ๆ ชนิด คือ ดอกวงนอกอยู่
รอบนอกของดอก และดอกวงในอยตู่ รงกลางดอก ดอกวงนอกมี ชนั หรือหลายชนั เป็ นดอกสมบูรณ์
เพศ หรือไมส่ มบูรณ์เพศก็ได้ ส่วนมากเป็ นดอกเพศเมีย ส่วนดอกวงในมกั เป็ นดอกสมบูรณ์เพศมีกลีบ
ดอกเชือมกนั เป็นรูปทรงกระบอกอยเู่ หนือรังไข่
การสร้างเซลล์สืบพนั ธ์ุของพชื ดอก
การสร้างเซลลส์ ืบพนั ธุเ์ พศผขู้ องพชื ดอกจะเกิดขึนภายใน อบั เรณู (anther) โดยมีไมโครสปอร์
มาเทอร์เซลล์ (microspore mother cell) แบ่งเซลลแ์ บบไมโอซิสได้ ไมโครสปอร์ (microspore)
แต่ละเซลลม์ โี ครโมโซมเท่ากบั n หลงั จากนนั นิวเคลียสของไมโครสปอร์จะแบ่งแบบไมโทซิส ได้
นิวเคลียส คือ เจเนอเรทิฟนิวเคลียส (generative nucleus) และทิวบ์นิวเคลียส (tube nucleus)
เรียกเซลลใ์ นระยะนีว่า ละอองเรณู (pollen grain) หรือแกมโี ทไฟต์เพศผู้ (male gametophyte) ละออง
เรณูจะมีผนงั หนา ผนงั ชนั นอกอาจมผี วิ เรียบ หรือเป็นหนามเลก็ ๆ แตกต่างกนั ออกไปตามแต่ละชนิด
ของพชื เมือละอองเรณูแก่เตม็ ทีอบั เรณูจะแตกออกทาํ ใหล้ ะอองเรณูกระจายออกไปพร้อมทีจะผสมพนั ธุ์
ต่อไปได้
การสร้างเซลลส์ ืบพนั ธุ์เพศเมียของพืชดอกเกิดขึนภายในรังไข่ ภายในรังไข่อาจมีหนึงออวุล
(ovule) หรือหลายออวลุ ภายในออวลุ มีหลายเซลล์ แต่จะมีเซลลห์ นึงทีมขี นาดใหญ่ เรียกว่า เมกะสปอร์
มาเทอร์เซลล์ (megaspore mother cell) มีจาํ นวนโครโมโซม n ต่อมาจะแบ่งเซลลแ์ บบไมโอซิส
ได้ เซลล์ สลายไป เซลล์ เหลือ เซลล์ เรียกว่า เมกะสปอร์ (megaspore) หลงั จากนนั นิวเคลียส
ของเมกะสปอร์จะแบ่งแบบไมโทซิส ครัง ได้ นิวเคลียส และมไี ซโทพลาซึมลอ้ มรอบ เป็น เซลล์
เซลล์ อยตู่ รงขา้ มกบั ไมโครไพล์ (micropyle) เรียกวา่ แอนตแิ ดล (antipodals) ตรงกลาง เซลลม์ ี
นิวเคลียส เรียก เซลล์โพลาร์นิวคลีไอ (polar nuclei cell) ด้านไมโครไพลม์ ี เซลล์ ตรงกลาง
เป็ นเซลล์ไข่ (egg cell) และ ขา้ งเรียก ซินเนอร์จดิ ส์ (synergids)ในระยะนี เมกะสปอร์ไดพ้ ฒั นา
มาเป็ นแกมีโทไฟต์ทีเรี ยกว่า ถุงเอ็มบริโอ (embryo sac) หรื อแกมีโทไฟต์เพศเมีย (female
gametophyte)
