Page 2 - ไม้สะเดา2562
P. 2
1
บทน า
ื
ี
ื้
ไม้สะเดามีชอสามัญที่เรยกกันทั่วไปหรอชอพนเมืองว่า Neem, Nim, Margosa, Yepa,
ื่
ื่
่
้
Tamaka ส าหรบชอท้องถิ่นในเมืองไทยเรยกแตกตางกันไปคือ กะเดา, เดา (ภาคใต) กาเดา
ื่
ี
ั
่
ี
ั
(นครพนม) จะตง (สวย) สะเลียม (ภาคเหนือ) เรยกชื่อทางการค้าว่า Neem Tree (สมาคมป่าไม้
แห่งประเทศไทย, 2526) มีชอวิทยาศาสตรว่า Azadirachta indica A. Juss. var. siamensis
์
ื่
Valeton อยในวงศ MELIACEAE ไม้สะเดาจะพบขึ้นในป่าแล้งทั่วไปในประเทศอินเดีย ปากีสถาน
ู่
์
ั
ศรีลงกา มาเลเซีย อินโดนเซีย ไทย ลาว และพม่า ประเทศแถบอาฟรกาได้มีการนาไม้สะเดาเข้า
ิ
ี
่
่
ิ
ื้
ไปปลูกเป็นสวนป่าตามบรเวณพนที่แห้งแล้งอยางกว้างขวาง เชน ซูดาน มาลาวี ซิมบับเว
ี
่
้
ั
ี
แทนซาเนย แซนซิบา ไนจีเรย และกานา เป็นตน สะเดาเป็นพนธุ์ไม้ที่นาสนใจและมีประโยชน ์
่
หลายประการ ขึ้นได้ดีในแถบแห้งแล้งทั่วไปโดยไม่เลือกดิน เรือนยอดเป็นพุ่มหนาทึบตลอดปี ให้
ึ
ื
ั่
ร่มเงาดี มีระบบรากหยงลก ชอบแสง มีช่วงล าต้นสั้น เรอนยอดแผ่กว้างรูปไข่ ในบริเวณพื้นที่ที่มี
ความแห้งแล้งจัด สะเดาจะทิ้งใบที่อยู่เฉพาะส่วนล่างๆ ประมาณเดือนมกราคมถึงเดือนมีนาคม
่
็
และใบใหม่จะผลิขึ้นมาอยางรวดเรวในช่วงเดือนมีนาคมถึงเมษายน ชวงนสะเดาจะแทงยอดอ่อน
ี้
่
้
่
่
พุ่งขึนไปอยางรวดเร็วและจะออกดอกระหว่างเดือนธันวาคมถึงมีนาคมเป็นชอโตตามง่ามใบตอน
่
ปลายกิ่ง สามารถใชเหง้าปลูกได้ ทนไฟ แตกหนอได้ดี สัตว์เลียงไม่กิน ปัญหาเกี่ยวกับโรคและ
้
้
้
้
แมลงท าอันตรายมีนอย ใบและดอกสามารถใชเป็นอาหารคน เนื้อไม้เหมาะส าหรบใชในการ
ั
้
่
้
์
ก่อสรางและใชท าเชื้อเพลิง นอกจากนยงมีประโยชนอื่นๆ อีกมากมาย เชน สกัดท านามัน
้
้
ั
ี้
้
้
่
เชื้อเพลิงจุดตะเกียง นามันหล่อลืนเครืองยนต น้ ามันที่ไดจากสะเดานิยมใช้ในการท าสบู่ ผสมยา
่
์
้
รักษาโรคและเครื่องส าอาง ใชเป็นสารป้องกันก าจัดศตรูพช เปลือกสะเดาให้สีแดงใช้ในการย้อม
ื
ั
ผ้า เป็นต้น
้
่
คณะผู้จัดท าไดรวบรวมรวมองค์ความรู้และผลงานวิจัยด้านตางๆ ของไม้สะเดา เพื่อให้
้
ผู้ที่สนใจไดน าไปศึกษาและใช้ประโยชน์ต่อไป
คณะผู้จัดท า
มกราคม 2562
