Page 7 - ไม้สะเดา2562

6

1.4 การตอนกิ่ง (Marcotting หรอ Air-Layering) ไม้สะเดา โดยวิธีควั่นกิ่งจะ
ื
ู
ุ
้
ไดผลดี การตอนกิ่งจากแม่ไม้สะเดาอายประมาณ 15 ปี ที่มีขนาดเส้นผ่านศนย์กลางประมาณ 1
ิ้
นว ยาวประมาณ 1 เมตร ในช่วงเดือนมีนาคม กิ่งตอนสามารถออกรากได้มากถึง 90% ผลดีของ
การตอนกิ่งคือสามารถรกษาความแก่ของแม่ไม้ไว้ได้ ท าให้สวนที่ปลูกด้วยไม้จากกิ่งตอนออก
ั
็
้
ุ
ั้
ดอกออกผลเรวขึ้น ส่วนปัญหาที่กิ่งตอนไม่ตานทานลมแรง สาเหตจากการไม่มีรากแก้วนน
ิ
สามารถแก้ไขได้ด้วยการต่อกิ่งแบบเสรมราก (ประพาย, 2544)
2. การขยายพันธแบบอาศัยเพศ เป็นการจัดเตรยมกล้าไม้จากการเพาะเมล็ด ไม้
ุ์
ี
สะเดาจะให้เมล็ดเมื่ออายประมาณ 5 ปี ผลแก่ประมาณปลายเดือนมีนาคมถึงตนเดือน
ุ
้
พฤษภาคม แล้วแต่สภาพท้องที่ เมล็ดสะเดามีข้อจ ากัดอยอย่างหนงคือไม่สามารถเก็บไว้ไดนาน
ึ่
้
ู่
ี
เพราะเมล็ดจะสูญเสียความมีชวิตเร็วมาก เมล็ดที่เก็บจากต้นควรเพาะทันทีภายในสัปดาห์นนจะ
ั้
มีเปอร์เซ็นต์การงอกสูงถึง 90% แต่หากเก็บไว้นานเกินกว่า 20-30 วัน ในสภาพการเก็บปกติจะ
สูญเสียเปอร์เซ็นต์การงอกไปหมด
2.1 การเก็บผลและเมล็ด มี 2 วิธ ี

ั
่
้
้
1) เก็บจากตนโดยใชตะขอตดชอ
ั
ั
ื
ผลหรอตดจากกิ่งลงมาในขณะที่ผลยงไม่แก่จัด
ื่
่
ั
ถึงกับรวงหล่น เมล็ดจะยงมีเนื้อเยอหุ้มอย ซึ่งก่อน
ู่
เพาะจะต้องเอาเนื้อเยื่อออกก่อน
2) เก็บตามโคนตนที่รวงหล่นตาม
่
้
้
้
โคนตนแม่หรอโคนตนไม้อื่นที่อยใกล้เคียง เพราะ
ื
ู่
้
ตามปกติเมื่อผลสกแก่ นก ค้างคาว จะชอบกินเนื้อนอกของผลและคายเมล็ดทิงไว้ หากเมล็ดไม่
ุ
เก่านักก็สามารถเก็บเพาะได ้
ี
2.2 วิธปฏิบัติต่อผลและเมล็ด ผลที่เก็บมาและยงมีเนื้อเยอหุ้มเมล็ดอยนน ถ้า
ั้
ื่
ั
ู่
เพาะทั้งผลเปอร์เซ็นตการงอกจะต่ าประมาณ 40–50% เนื่องจากก่อนเมล็ดจะงอกเนื้อของผลจะ
์
่
ุ
ึ้
่
เกิดการหมักเนามีเชื้อราเกิดขนเข้ามาท าลายการงอกของเมล็ดให้น้อยลง วิธีปฏิบัติที่ดที่สดกอน
ี
ื่
ื่
้

เพาะควรนาผลขยาเนื้อเยอหุ้มเมล็ดออกเสียก่อน โดยขยากับทรายและล้างนาเพอให้เนื้อเยอ

ื่
ื
หลุดออกไปแล้วนาไปเพาะหรอจะนาเมล็ดไปผึ่งในที่

่

รมให้แห้งเสียก่อน จากนนภายในหนงอาทิตยนาไป
์
ั้
ึ่
เพาะเมล็ดก็จะงอกดีเช่นเดียวกันมีเปอร์เซ็นตการงอก
์
สูงประมาณ 90% ขึ้นไป ในกรณีที่ตองเก็บเมล็ดไว้
้
่
บ้างในชวงไม่เกิน 1 เดือน วิธีการผึ่งในรมให้แห้ง
่
่
ุ
เสียก่อนเป็นวิธีปฏิบัติที่ดีที่สด แตเปอร์เซ็นตการงอก
์