Page 14 - MT_Catalogue
P. 14

L-Ewropa: Unità u Diversità   L-Ispirtu Ewropew                                                                                                                                                 L-Ewropa: Unità u Diversità   L-Ispirtu Ewropew
















                                                                                                                                                        Siltiet mill-Idejat Umanistiċi ta’


                                                                                                                                                      Erażmu, minn Brandano Caxaro





                                                                                                                                          L-awtur ta’ dan id-dokument, il-Nutar Brandano Caxaro   ta’ dan ix-xogħol; uħud mix-xhieda stqarrew li dawn
                                                                                                                                          (1508-1565)  kien  saċerdot  li  pprattika,  għallem  u   il-kotba  kienu  jinqraw  fl-iskejjel  tal-grammatika  u
                                                                                                                                          xerred ħsibijiet Riformisti f’Malta.  Bħal oħrajn f’Malta   diskussi waqt laqgħat li kienu jsiru bil-moħbi. Minn
                                                                                                                                          kien  influwenzat  mill-wasla  tal-Kavallieri  ta’  San   dawn  il-kotba,  twieldet  spiritwalità  ġdida  li  kienet
                                                                                                                                          Ġwann fl-1530, li magħhom ġabu mewġa ta’ ħsibijiet,   maħsuba  biex  tqarreb  lill-bniedem  aktar  lejn Alla
                                                                                                                                          tradizzjonijiet u drawwiet ġodda u fejn inħoloq ambjent   bis-saħħa tal-filosofija ta’ Ġesu Kristu.
                                                                                                                                          kosmopolitan.
                                                                                                                                                                                              Kif  diġa  msemmi,  dawn  ix-xogħolijiet  ħallew  effett
                                                                                                                                          Dan l-impatt fuq in-Nutar Caxaro jidher ċar fir-reġistri   kbir  fuq  in-Nutar  Caxaro.  Att  li  nstab  fil-volum
                                                                                                                                          notarili tiegħu, fejn jagħmel użu minn frażijiet meħuda   tas-sena 1541 huwa interessanti minħabba li n-Nutar
                                                                                                                                          minn xogħolijiet Riformisti, li kienu jinkludu il-Colluquia   Caxaro  kiteb  “Amaracus  ait  abstine sus  non tibi
                                                                                                                                          ta’ Erażmu, l-iskular Umanista Olandiż (1466-1536).     spiro”  jiġifieri  “il-merqtux  jgħid:  ‘oqgħod  ‘l  bogħod
                                                                                                                                          Il-kotba ta’ Erażmu, l-aktar il-Colloquia, kienu jintużaw   ħanżir,  jiena  ma  nxerridx  il-fwieħa  tiegħi  għalik.’”
                                                                                                                                          fil-bidu mill-istudenti ta’ Erażmu stess biex jistudjaw
                                                                                                                                          fuqhom lejn l-aħħar tas-Seklu Ħmistax. Sas-sena     L-attivitajiet  riformisiti  tiegħu  ma  kienux  injorati  u
                                                                                                                                          1533  kienu  ħarġu  tnax-il  edizzjoni  ġdida  ta’  dan   spiċċa  biex  deher  darbtejn  quddiem  it-Tribunal
                                                                                                                                          ix-xogħol, li eventwalment dawn laħqu ħamsin. Skont   tal-Inkwiżizzjoni. Fl-1563, Caxaro instab ħati li xerred
                                                                                                                                          diversi xhieda li ingħataw waqt l-investigazzjonijiet   tagħlim eretiku u tilef il-privileġġi kollha li kellu. Kien
                                                                                                                                          tal-Inkwiżizzjoni, Malta kellha ħafna x’taqsam fit-tqassim   ukoll projbit milli jibqa’ jeżerċita bħala qassis u nutar.

















                                                                                                                                           Kwotazzjonijiet minn Erażmu, Brandano Caxaro, 02-09-1541, Malta
                                                                                                                                           1 folio, manuskritt fuq il-karta; 35 x 25 ċm
                                                                                                                                           Arkivji Notarili ta’ Malta
                                                                                                                                           Referenza: NAV R175 Nutar Brandano Caxaro

        14                                                                                                                                                                                                                                   15
   9   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19