Page 14 - MT_Catalogue
P. 14
L-Ewropa: Unità u Diversità L-Ispirtu Ewropew L-Ewropa: Unità u Diversità L-Ispirtu Ewropew
Siltiet mill-Idejat Umanistiċi ta’
Erażmu, minn Brandano Caxaro
L-awtur ta’ dan id-dokument, il-Nutar Brandano Caxaro ta’ dan ix-xogħol; uħud mix-xhieda stqarrew li dawn
(1508-1565) kien saċerdot li pprattika, għallem u il-kotba kienu jinqraw fl-iskejjel tal-grammatika u
xerred ħsibijiet Riformisti f’Malta. Bħal oħrajn f’Malta diskussi waqt laqgħat li kienu jsiru bil-moħbi. Minn
kien influwenzat mill-wasla tal-Kavallieri ta’ San dawn il-kotba, twieldet spiritwalità ġdida li kienet
Ġwann fl-1530, li magħhom ġabu mewġa ta’ ħsibijiet, maħsuba biex tqarreb lill-bniedem aktar lejn Alla
tradizzjonijiet u drawwiet ġodda u fejn inħoloq ambjent bis-saħħa tal-filosofija ta’ Ġesu Kristu.
kosmopolitan.
Kif diġa msemmi, dawn ix-xogħolijiet ħallew effett
Dan l-impatt fuq in-Nutar Caxaro jidher ċar fir-reġistri kbir fuq in-Nutar Caxaro. Att li nstab fil-volum
notarili tiegħu, fejn jagħmel użu minn frażijiet meħuda tas-sena 1541 huwa interessanti minħabba li n-Nutar
minn xogħolijiet Riformisti, li kienu jinkludu il-Colluquia Caxaro kiteb “Amaracus ait abstine sus non tibi
ta’ Erażmu, l-iskular Umanista Olandiż (1466-1536). spiro” jiġifieri “il-merqtux jgħid: ‘oqgħod ‘l bogħod
Il-kotba ta’ Erażmu, l-aktar il-Colloquia, kienu jintużaw ħanżir, jiena ma nxerridx il-fwieħa tiegħi għalik.’”
fil-bidu mill-istudenti ta’ Erażmu stess biex jistudjaw
fuqhom lejn l-aħħar tas-Seklu Ħmistax. Sas-sena L-attivitajiet riformisiti tiegħu ma kienux injorati u
1533 kienu ħarġu tnax-il edizzjoni ġdida ta’ dan spiċċa biex deher darbtejn quddiem it-Tribunal
ix-xogħol, li eventwalment dawn laħqu ħamsin. Skont tal-Inkwiżizzjoni. Fl-1563, Caxaro instab ħati li xerred
diversi xhieda li ingħataw waqt l-investigazzjonijiet tagħlim eretiku u tilef il-privileġġi kollha li kellu. Kien
tal-Inkwiżizzjoni, Malta kellha ħafna x’taqsam fit-tqassim ukoll projbit milli jibqa’ jeżerċita bħala qassis u nutar.
Kwotazzjonijiet minn Erażmu, Brandano Caxaro, 02-09-1541, Malta
1 folio, manuskritt fuq il-karta; 35 x 25 ċm
Arkivji Notarili ta’ Malta
Referenza: NAV R175 Nutar Brandano Caxaro
14 15

