Page 15 - MT_Catalogue
P. 15

L-Ewropa: Unità u Diversità   L-Ispirtu Ewropew                             L-Ewropa: Unità u Diversità   L-Ispirtu Ewropew
















                             Siltiet mill-Idejat Umanistiċi ta’


                            Erażmu, minn Brandano Caxaro





               L-awtur ta’ dan id-dokument, il-Nutar Brandano Caxaro   ta’ dan ix-xogħol; uħud mix-xhieda stqarrew li dawn
               (1508-1565)  kien  saċerdot  li  pprattika,  għallem  u   il-kotba  kienu  jinqraw  fl-iskejjel  tal-grammatika  u
               xerred ħsibijiet Riformisti f’Malta.  Bħal oħrajn f’Malta   diskussi waqt laqgħat li kienu jsiru bil-moħbi. Minn
                kien  influwenzat  mill-wasla  tal-Kavallieri  ta’  San   dawn  il-kotba,  twieldet  spiritwalità  ġdida  li  kienet
               Ġwann fl-1530, li magħhom ġabu mewġa ta’ ħsibijiet,   maħsuba  biex  tqarreb  lill-bniedem  aktar  lejn Alla
               tradizzjonijiet u drawwiet ġodda u fejn inħoloq ambjent   bis-saħħa tal-filosofija ta’ Ġesu Kristu.
                kosmopolitan.
                                                                    Kif  diġa  msemmi,  dawn  ix-xogħolijiet  ħallew  effett
               Dan l-impatt fuq in-Nutar Caxaro jidher ċar fir-reġistri   kbir  fuq  in-Nutar  Caxaro.  Att  li  nstab  fil-volum
                notarili tiegħu, fejn jagħmel użu minn frażijiet meħuda   tas-sena 1541 huwa interessanti minħabba li n-Nutar
                minn xogħolijiet Riformisti, li kienu jinkludu il-Colluquia   Caxaro  kiteb  “Amaracus  ait  abstine sus  non tibi
               ta’ Erażmu, l-iskular Umanista Olandiż (1466-1536).     spiro”  jiġifieri  “il-merqtux  jgħid:  ‘oqgħod  ‘l  bogħod
               Il-kotba ta’ Erażmu, l-aktar il-Colloquia, kienu jintużaw   ħanżir,  jiena  ma  nxerridx  il-fwieħa  tiegħi  għalik.’”
               fil-bidu mill-istudenti ta’ Erażmu stess biex jistudjaw
                fuqhom lejn l-aħħar tas-Seklu Ħmistax. Sas-sena     L-attivitajiet  riformisiti  tiegħu  ma  kienux  injorati  u
               1533  kienu  ħarġu  tnax-il  edizzjoni  ġdida  ta’  dan   spiċċa  biex  deher  darbtejn  quddiem  it-Tribunal
                ix-xogħol, li eventwalment dawn laħqu ħamsin. Skont   tal-Inkwiżizzjoni. Fl-1563, Caxaro instab ħati li xerred
               diversi xhieda li ingħataw waqt l-investigazzjonijiet   tagħlim eretiku u tilef il-privileġġi kollha li kellu. Kien
               tal-Inkwiżizzjoni, Malta kellha ħafna x’taqsam fit-tqassim   ukoll projbit milli jibqa’ jeżerċita bħala qassis u nutar.

















                 Kwotazzjonijiet minn Erażmu, Brandano Caxaro, 02-09-1541, Malta
                 1 folio, manuskritt fuq il-karta; 35 x 25 ċm
                 Arkivji Notarili ta’ Malta
                 Referenza: NAV R175 Nutar Brandano Caxaro

 14                                                                                                                15
   10   11   12   13   14   15   16   17   18   19   20