Page 55 - MT_Catalogue
P. 55

L-Ewropa: Unità u Diversità   Id-diversità tal-Ewropa                    L-Ewropa: Unità u Diversità   Id-diversità tal-Ewropa














                                 Ktieb Manuskritt tal-Alfabet


                                                Sloven-Ungeriż





                Il-ktieb, miktub għal ħabta tal-1833, juri n-natura multi-  fih tagħrif fuq kif wieħed irabbi t-tfal, ir-relazzjonijiet
                etnika taċ-ċentru tal-Ewropa.                       bejn  il-familji,  il-biedja  u  l-agrikoltura,  is-snajja’,
                                                                    il-kummerċ, it-traffiku, l-ikel, il-bini u t-tiżjin ta’ ġewwa.
                Il-post u d-data tat-twelid ta’ István Lülik (bis-Sloven,   Ta’ interess ukoll fil-ktieb huwa l-mod kif l-awtur iqabbel
                Števan Lülik) mhumiex magħrufa. Imma minn waħda     il-kultura Slovena ma’ dik Ġermaniża u Ungeriża.
                mill-ittri tiegħu nafu li huwa għallem f’diversi bliet fir-renju
                tal-Ungerija; l-ewwel f’Rajka, imbagħad f’Battyánd (illum,   Il-ktieb huwa mitkub bl-alfabet Latin u fih tmien kapitli:
                Puconci fis-Slovenja) fil-Mura, fejn miet fl-1847.  Id-Diskors u l-Kitba; Taħdidiet li wasslu għal Għemejjel
                                                                   Tajba; Ix-Xjenzi Naturali u l-Għerf Storiku; Deskrizzjoni
                Fl-1820, huwa għażel u qaleb ktieb tal-alfabet mill-  tal-Ungerija, inklużi ir-reġjuni ta’ Vas u Zala; l-Istorja
                Ġermaniż għall-iskejjel Luterani. B’dan il-ktieb bħala   tal-Vandali u l-Ungeriżi; Deskrizzjoni ta’ Snajja’ Differenti;
                bażi, huwa kiteb mod kontroversjali ktieb għall-iskejjel   33 Rakkont; Aritmetika.
                f’żewġ  ilsna,  billi  uża  s-Sloven  u  l-Ungeriż.  Ġew
                ppubblikati tliet edizzjonijiet biex jintużaw fl-iskejjel   Waħda  mit-temi  tal-ktieb  hija  Mura March,  li  huwa
                Luterani tar-reġjun.                                jsejħilha Szlovenszka kraina għax in-nies li kienu jgħixu
                                                                    hemm kienu jsejħu lilhom infushom Sloveni (szloveni).
                Il-manuskritt,  b’mitejn  sitta  u  sebgħin  faċċata,  fih   Fil-verżjoni Ungeriża tal-ktieb, huwa sejħilhom Vandali
                dizzjunarju Sloven-Ungeriż fuq wara bi tmien mija u   (vandalus), minħabba li għexu fl-artijiet li qabel kienu
                erbgħa u disgħin kelma. Eżerċizzju tas-somom fuq    tal-Vandali, ħdejn ix-xmajjar Mura u Rába.
                paġna 240 jindika li l-ktieb kien miktub fl-1833. Il-ktieb















                 L-ewwel faċċata tal-ktieb tal-alfabet Sloven-Ungeriż ta’ István Lülik,
                 ca.1833, Puconci (Ungeriż: Battyánd) (Slovenja)
                 Ktejjeb, manuskritt fuq il-karta, 276 faċċata; 21 x 26 ċm
                 L-Arkivju tal-Kontea ta’ Vas, Arkivji Nazzjonali tal-Ungerija
                 Referenza: HU-MNL-VaML – XIV – 59 – 1

 54                                                                                                               55
   50   51   52   53   54   55   56   57   58   59   60