Page 110 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI

GLOSSARIY

Axloq – aslida arabcha so’z bo’lib, xulq-atvor, yurish-turish, tarbiya degan

ma’nolarni anglatadi. «Odob», «xulq-atvor» ma’nolarida ham ishlatiladi. Hozirgi

vaqtda bu tushuncha jamiyatning axloqiy hayotida yuz beradigan barcha

jarayonlarning majmuini aks ettiradi. Axloq tushunchasini ikki xil ma’noda ko’rish

mumkin: axloq umumiy tushuncha sifatida etikaning tadqiqot ob’ektini anglatsa,

yakka tushuncha sifatida inson fe’l-atvori va xatti-harakatining o’ziga xos

ko’rinishini anglatadi.

Adolat (arab. – odillik, to’g’rilik) – u yoki bu qadriyatning o’zaro umumiy

munosabatini va ularning individlar o’rtasida konkret taqsimlanishini ifodalovchi

tushunchadir. U insonning mohiyati va ajralmas huquqlaru haqidagi tasavvurlarga

mos bo’lgan jamoa tartibi.

Deyentologiya – davlat xizmatchilarining asosiy majburiyatlari, ularga quyiladigan
cheklov va ta’qiqlar majmui to’g’risidagi ta’limot. 1834 yilda Ingliz huquqshunosi

va faylasuf Iyerimiya Bentam (1748-1832 y.) «Deyentologiya, odob to’g’risidagi
ta’limot» degan asarida ilk bor davlat xizmatchilarining asosiy majburiyatlari,

ularga quyiladigan cheklov va ta’qiqlar majmui yaratadi. Keyinchalik uning

ta’limoti asosida deyarli barcha yevropa davlatlarida sohaviy deyentologiya

kodekslari qabul qilinadi.

Jamoatchilik nazorati- jamoat birlashmalari tomonidan davlat xokimiyati va

boshqaruvi organlari faoliyatining amaldagi qonunlarga mosligini aniqlash va

baholash bo’yicha yuritadigan faoliyat turidir.

Jinoyat – qonunda nazarda tutilgan ijtimoiy havfli qilmish.

Ijtimoiy adolat- barcha ijtimoiiy toifalarning jamiyatda o’z o’rni mavjudligini va

qonun oldida o’zaro teng huquqlarga ega ekanligini e’tirof etish.

Ijtimoiy sheriklik-davlat organlarining nodavlat notijorat tashkilotlari va fuqarolik

jamiyatinining boshqa institutlari bilan mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirish

109