Page 113 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI
P. 113

Tarixda  bubk  xukmdorlarning  voraslari  otalari  izidan  borib,  hukmronlik  otadan

                o’g’ilga o’tish an’anasi mavjud bo’lgan.

                Nodavlat notijarat tashkiloti (NNT) -  jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriylik

                asosida  tashkil etilagan, daromad  olishni o’z faoliyatining  asosiy maqsadi qilib  olmagan

                hamda  daromadlarni  o’z  qitnashchilari  o’rtasida  taqsimlaydigan  o’zini-o’zi  boshqarish

                tashkiloti.

                Norma – lotincha so’z bo’lib, o’zbek tilida rasmiylashtirilgan qonun-qoida, hamma

                uchun  majburiy  deb  hisoblangan  tartib-qoida  yoki  biror  narsaning,  ishning  aniq

                belgilangan o’lchami, me’yori degan ma’nolarni anglatadi.

                Odoblilik  –  yaxshi  tarbiya  ko’rganlikning  namoyon  bo’lishi,  xatti  harakatlarda,

                so’zlashuvda       me’yorni,      chegarani,      muvofiqlilik      va      nomuvofiqlikni

                bilishdir.Odoblilikning  asosiy  belgisi  –  o’zini  tuta  bilish,  hukm  chiqarishda

                shoshilmaslik, o’zgalar fikrini tinglay bilish, shirinso’zlik hisoblanadi.

                Protektsionizm  (lot.  ko’maklashish)ma’lum  bir  shaxslarni  lavozimga  tayinlashga
                ko’maklashish.


                Pantuflyaj  (fran.  shippakni  almashtirish)    –davlat  xizmatchisi  davlat  sektoridan
                ketib, xususiy sektorga ishga joylashishi.

                Poraxo’rlik  –  bu  qadimgi  vaqtlardagi  turli  halqlar  o’rtasida  ma’lum  bo’lgan

                ijtimioiy xodisadir. Poraxo’rlik korruptsiyaning elimentlaridan biri hisoblanadi. Bu

                jinoyatlar  sodir  etilish  xususiyatlariga  ko’ra  ikki  yoki  undan  ortiq  shaxslarning

                o’zaro xamkorligi asosida sodir etilishini talab qiladi, ya’ni unda pora beruvchi, pora

                oluvchi  va  pora  olish  berishda  vositachilik  qiluvchi  shaxslar  o’rtasida  kelishilgan

                holda amalga oshiriladi.

                O’zbekiston  Respublikasining  amaldagi  Jinoyat  kodeksining  poraxo’rlik  deganda,

                pora  olish,  pora  berish  yoki  bu  jinoyatlarda  vositachilik  qilish  tushunilishi

                belgilangan.

                Pora berish -Mansabdor shaxsning o’z xizmat mavqeidan foydalangan holda sodir

                etishi  lozim  yoki  mumkin  bo’lgan  muayyan  harakatni  pora  bergan  shaxsning
                                                             112
   108   109   110   111   112   113   114   115   116   117   118