Page 113 - JAHONDA KORRUPTSIYAGA QARSHI KURASH TAJRIBASI
P. 113
Tarixda bubk xukmdorlarning voraslari otalari izidan borib, hukmronlik otadan
o’g’ilga o’tish an’anasi mavjud bo’lgan.
Nodavlat notijarat tashkiloti (NNT) - jismoniy va yuridik shaxslar tomonidan ixtiyoriylik
asosida tashkil etilagan, daromad olishni o’z faoliyatining asosiy maqsadi qilib olmagan
hamda daromadlarni o’z qitnashchilari o’rtasida taqsimlaydigan o’zini-o’zi boshqarish
tashkiloti.
Norma – lotincha so’z bo’lib, o’zbek tilida rasmiylashtirilgan qonun-qoida, hamma
uchun majburiy deb hisoblangan tartib-qoida yoki biror narsaning, ishning aniq
belgilangan o’lchami, me’yori degan ma’nolarni anglatadi.
Odoblilik – yaxshi tarbiya ko’rganlikning namoyon bo’lishi, xatti harakatlarda,
so’zlashuvda me’yorni, chegarani, muvofiqlilik va nomuvofiqlikni
bilishdir.Odoblilikning asosiy belgisi – o’zini tuta bilish, hukm chiqarishda
shoshilmaslik, o’zgalar fikrini tinglay bilish, shirinso’zlik hisoblanadi.
Protektsionizm (lot. ko’maklashish)ma’lum bir shaxslarni lavozimga tayinlashga
ko’maklashish.
Pantuflyaj (fran. shippakni almashtirish) –davlat xizmatchisi davlat sektoridan
ketib, xususiy sektorga ishga joylashishi.
Poraxo’rlik – bu qadimgi vaqtlardagi turli halqlar o’rtasida ma’lum bo’lgan
ijtimioiy xodisadir. Poraxo’rlik korruptsiyaning elimentlaridan biri hisoblanadi. Bu
jinoyatlar sodir etilish xususiyatlariga ko’ra ikki yoki undan ortiq shaxslarning
o’zaro xamkorligi asosida sodir etilishini talab qiladi, ya’ni unda pora beruvchi, pora
oluvchi va pora olish berishda vositachilik qiluvchi shaxslar o’rtasida kelishilgan
holda amalga oshiriladi.
O’zbekiston Respublikasining amaldagi Jinoyat kodeksining poraxo’rlik deganda,
pora olish, pora berish yoki bu jinoyatlarda vositachilik qilish tushunilishi
belgilangan.
Pora berish -Mansabdor shaxsning o’z xizmat mavqeidan foydalangan holda sodir
etishi lozim yoki mumkin bo’lgan muayyan harakatni pora bergan shaxsning
112

