Page 147 - รายวิชาภาษาไทย(พท31001)

ห น า | 147

ํ
ั่

ั
ํ
พระ ใชนําหนาคานามทวไปบางคาเชน พระกร พระหตถ พระเกศา พระอาจารย พระสหาย
ํ
พระเกาอี้ พระเขนย พระยี่ภู พระศอ พระอุทร บางที่ใชพระหรือทรง แทรกเขากลางเพื่อแตงเปนคานามรา
ชาศัพทเชน กระเปาทรงถือ เครื่องพระสําอาง
1.2 คําไทยสามัญ เมื่อใชเปนคําราชาศัพทตองใชคําวา หลวง ตน ทรง พระที่นง ประกอบหลัง


ั่

ํ
คานามนั้น เชน ลูกหลวง เรือหลวง รถหลวง วังหลวง ขางตน มาตน เครื่องตน
เรือตน ชางทรง มาทรงเรือพระที่นั่ง รถพระที่นั่ง ฯลฯ

นอกจากนี้ยังมีคานามราชาศัพทที่ใชคาไทยนําหนาคาราชาศัพทซึ่งเปนการสรางศัพทขึ้นใชใน
ํ
ํ
ํ
ภาษา เชน ผาซับพระพักตร ถุงพระบาท


ํ
2. คําสรรพนาม คาสรรพนามราชาศัพทนั้น แบงเปนบุรุษสรรพนามแยกไปตามฐานะของผูใช
ราชาศัพทเชนเดียวกัน


บุรุษที่ 1 (ผูพูดเอง) หญิงใช หมอมฉัน ขาพระพุทธเจา

ชายใช กระหมอม เกลากระหมอม ขาพระพุทธเจา



บุรุษที่ 2 (ผูพูดดวย) แยกไปตามฐานะของผูที่พูดดวย เชน

ใตฝาละอองธุรีพระบาท ใชกับพระมหากษัตรย
ิ
พระบรมราชินีนาถ


ใตฝาละอองพระบาท ใชกับพระบรมโอรสาธิราช



ใตฝาพระบาท ใชกับเจานายชั้นรองลงมา


เจาฟา หรือ เจานายชั้นผูใหญ 




พระบาท ใชกับเจานายชั้นผูนอย เชนระดับหมอมเจา






บุรุษที่ 3 (ผูพูดถึง) ทั้งหญิงและชายใชวา พระองค พระองคทาน

3. คํากริยาราชาศัพท คํากริยาราชาศัพทสําหรับพระมหากษัตรยและเจานายสวนใหญมักจะใช

ตรงกันมีหลักในการแตงดังนี้
ั
ํ
ิ
3.1 คากรยาที่เปนราชาศัพทโดยเฉพาะ เชน โปรด ประทับ ประชวน ประสูต กริ้ว ดารส
ํ
ิ


เสด็จ บรรทม ฯลฯ คํากริยาเหลานี้ไมตองมีคําวา ทรงนําหนา และจะนําไปใชในภาษาธรรมดาไมไดดวย



ิ
3.2 คํากรยาที่ใชในภาษาธรรมดา เมื่อตองการแตงเปนกรยาราชาศัพทตองเตม ทรง ขางหนา
ิ
ิ

เชน ทรงจาม ทรงขับรอง ทรงยินด ทรงเลาเรียน ทรงศึกษา ทรงเลน ทรงสดับพระเทศนา ฯลฯ
ี
ํ
3.3 คานามที่ใชราชาศัพทบางคาที่ใชทรงนําหนา เชน ทรงพระกรุณา
ํ
ทรงพระราชดําร ิ ทรงพระอักษร ทรงพระราชนิพนธ ทรงพระราชดําริ
3.4 คํานามบางคํา เมื่อ ทรง นําหนาใชกริยาราชาศัพทไดตามความหมาย เชน ทรงเครื่อง (แต
งตัว) ทรงเครื่องใหญ (ตัดผม) ทรงศีล ทรงธรรม ทรงบาตร ทรงเรือ ทรงกีฬา ทรงรถ ทรงดนตร ี