Page 315 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto
P. 315

315




               for power (ไมใช effort; exertion) แตบางคํ าเห็นวาควรทราบ ก็แสดงไวดวย ในกรณีเชนนี้ ที่ใดแสดงความ
               หมายที่กลายหรือเกิดใหมในภาษาไทย ก็จะใส (T.) กํ ากับไวหนาความหมายนั้น เชน มาติกา ... (T.) funeral
               chanting; อัจฉริยะ ... (T.) genius; อิจฉา ... (T.) ดู อิสสา

                       3. ความหมายของบางศัพทเปนที่ยอมรับกันทั่วไปแลว  แตบางศัพท  เชน  คํ าวา  ฌาน  เปนตน  ยัง
               ขัดแยงกันอยู  คราวนี้ยังมิไดทํ าเครื่องหมายแสดงไวเปนพิเศษ  และความหมายของคํ าบางคํ าไมใชความหมายที่
               ตรงแท  เปนแตนิยมใชในเมื่อพอเทียบเคียงกันไดกับของศาสนาอื่นในบางแง  ในกรณีนี้  หากความหมายนั้นชวน

               ใหเกิดความเขาใจผิดได จะมีอักษรยอ (mis.) กํ ากับไวดวย เชน โบสถ = ... (mis.) church; temple เปนตน
                       4. ศัพทที่นิยมเรียกทับศัพท เชน กรรม, ธรรม และ นิพพาน  เปนตน ก็ไดใหรูปทับศัพทไวดวย

               แสดงวา ศัพทนั้นนิยมใชกันเชนนั้น
                       5. ศัพทและความหมายสวนมากเปน noun แมที่เปนอยางอื่น ก็พึงทราบไดโดยงาย จึงมิไดใหอักษรยอ
               ระบุวจีวิภาคกํ ากับไว เวนแตในกรณีตองการแยกใหเห็นตางหากจากกัน หรือควรกํ าหนดเปนพิเศษ

                       6. คํ าที่อยูสุดบรรทัด  ซึ่งพิมพไมพอจบคํ า  ตองตัดแยกออกไปขึ้นบรรทัดใหม  ในการตัดแยกคํ า  ได
               พยายามปฏิบัติเครงครัดตามหลักการแบงพยางค (syllabication)  โดยถือพจนานุกรมภาษาอังกฤษมาตรฐาน

               เปนหลัก  การที่ทํ าความเขาใจในขอนี้ไวเพราะปจจุบันมีการละเลยในเรื่องนี้กันมาก  จนบางทีลืมกันไปวาหลักใน
               เรื่องนี้มีอยู
                       อนึ่ง ในกรณีที่ British English กับ American English เขียนตางกัน ในการสะกดตัวก็ดี ในการตัด

               แยกพยางคก็ดี เชน British English วา mar vel lous; knowledge ฯลฯ แต American English เปน
                                                                      •
                                                       •
                                                           •
               marvelous; knowledge ฯลฯ พจนานุกรมฯ นี้ถือตาม British English อยางไรก็ตาม ในกรณีที่พจนานุกรม
                      •
                   •
                                •
               ภาษาอังกฤษตัดแยกคํ าตางกัน จะตกลงใจถืออยางใดอยางหนึ่งตามสมควร
               จ. ขอควรทราบเกี่ยวกับการเขียนภาษาบาลี
                       1. รูปสระ เมื่อเขียนภาษาบาลีดวยอักษรไทย สระทุกตัว (ยกเวนสระ อ) มีทั้งรูป “สระลอย” (เมื่อไมมี
               พยัญชนะตนประสมอยูดวย) และรูป “สระจม” (เมื่อมีพยัญชนะตนประสมอยูดวย) เชน อาภา (àbhà), อิสิ (isi
               ), อุตุ (utu)

                       สระ อ (a) จะปรากฏรูปเมื่อเปนสระลอย และไมปรากฏรูปเมื่อเปนสระจม เชน อมต (amata) นอกจาก
               นี้ ตัว อ ยังใชเปนทุนใหสระอื่นเกาะ เมื่อสระนั้นใชเปนสระลอย เชน เอก (eka), โอฆ (ogha)
                       สวนในอักษรโรมัน สระทุกตัวปรากฏรูปเสมอไป และมีรูปเดียวกัน ไมวาจะใชเปนสระลอยหรือสระจมก็
               ตาม เชน àkàra (อาการ)
                       2. รูปพยัญชนะ พยัญชนะเมื่อประสมกับสระใด ก็จะมีรูปสระนั้นปรากฏอยูดวย (ยกเวนเมื่อประสม

               กับสระ อ) เชน พุทฺโธ (buddho)
                       พยัญชนะที่ใชโดยไมมีรูปสระปรากฏอยู และไมมีเครื่องหมาย ฺ (พินทุ) กํ ากับ แสดงวาประสมกับสระ อ
               (a) เชน รตน (ratana)

                       สวนพยัญชนะที่มีเครื่องหมายพินทุกํ ากับ ก็แสดงวาไมมีสระใดประสมอยูดวย เชน ธมฺม (dhamma),
               พฺรหฺม (brahma)
                       3. เครื่องหมายนิคหิต เครื่องหมาย   (นิคหิต) ตองอาศัยสระ และจะปรากฏเฉพาะหลังสระ อ (a ),
               อิ (i ) หรือ อุ (u) เชน อํส (a§sa), เอวํ (eva§), กึ  (ki§), วิสุ (visu§)
   310   311   312   313   314   315   316   317   318   319   320