Page 325 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

ฐาน 325
ฐ
ฐาน (òhàna*) pedestal (as of a Buddha image).
ฐานานุกรม (òhànànukkama*) the ecclesiastical
order of retinue; assistants or staff members;
entourage.
ณ
เณร ดู สามเณร.
ด
ดวงตาเห็นธรรม ดู ธรรมจักษุ.
ดาบส (Tàpasa) a hermit; ascetic.
ดาวดึงส (Tàvati§sà) the realm (or heaven) of
the Thirty-three Gods; name of the second
heavenly abode, of which Sakka is the king.
ดิรัจฉาน, กํ าเนิด ดู ติรัจฉานโยนิ.
ดุสิต (Tusità) the realm of delight; the delightful
ต
ตจปญจกกัมมัฏฐาน (Tacapa¤caka-kammaññhàna)
the “skin pentad” of meditation subjects; the
subject for meditation comprising the five
constituents ending with the skin (the four
others being hair, body hair, nails and teeth);
มูลกรรมฐาน ก็เรียก.
ตติยฌาน (Tatiyajjhàna) the third Jhàna; the
third absorption.
ตถาคต (Tathàgata) 1. the Accomplished One;
the Thus-come; the Thus-gone; the Truth-
winner; an epithet of the Buddha. 2. an
Arahant. 3. a being.
ตทังคปหาน (Tadaïgapahàna) abandoning by
substitution of opposites.
ตทังควิมุตติ (Tadaïgavimutti) deliverance by
substitution of opposites.
ตบะ (Tapa) 1. religious austerity; penance. 2.
exertion; mental devotion; ascetic practice.
ตรัสรู (Bodhi) Enlightenment. v. to be en-
lightened; attain enlightenment.
ตราตั้ง (Adhikàrapañña*) certificate of
appointment; credentials; eccl. warrant. เทียบ
สัญญาบัตร.
ติรัจฉานโยนิ
ฐานานุศักดิ์ (òhànànusatti) the authority based
on one’s rank or dignity.
ฐิติ (òhiti, òhãti) duration; static moment; the
moment of standing.
realm; the heaven of the satisfied gods;
name of the fourth heavenly abode, of which
Santusita is the king.
เด็กวัด (âràmika; âràmika-kumàra; Daharàràmika;
Kappiyakàraka) temple boy. ดู ศิษยวัด.
เดียรถีย (Titthiya) an adherent of another
religion; heretical teacher.
ตลกบาตร ดู ถลกบาตร.
ตักบาตร (Piõóadàna) v. to offer food to the
monks on their almsround.
ตัชชนียกรรม (Tajjanãyakamma) the formal act
of censure.
ตัณหา (Taõhà) craving; desire; thirst.
ตัตรมัชฌัตตตา (Tatramajjhattatà) equanimity;
equipoise; mental balance.
ตัสสปาปยสิกา (Tassapàpiyasikà) inflicting a
penalty on one who is at fault; decision for
specific depravity.
ตาลปตร (Tàlapatta) a palm leaf. (T.) a fan made
of palm-leaves, with a long handle, used by a
monk in ceremonies; ceremonial fan. ดู พัดยศ.
ตํ านาน (Va§sa) tradition; chronicle.
ติณวัตถารกวินัย (Tiõavatthàrakavinaya) pro-
cedure for covering over (as) with grass, (a
reconciliation of both parties without need for
clearing up the rights and wrongs).
ติรัจฉานกถา (Tiracchànakathà) a variety of
worldly talk; childish talk; aimless talk.
ติรัจฉานโยนิ (Tiracchànayoni) the animal
kingdom; the realm of the brute creation.