Page 4 - Dictionary of Buddhism by Bhikkhu P. A. Payutto

4

ในกรณีของขอยกเวน 2 ขอนี้ หมวดธรรมที่ผิดลํ าดับ ใหถือเปนหมวดธรรมพวง ไมกระทบกระเทือน
ตอลํ าดับอักษรตามปกติ ซึ่งจะจัดตอไปจากหมวดธรรมที่อยูขางหนา นอกจากนั้น หมวดธรรมที่
ผิดลํ าดับเหลานี้ จะมีชื่อเรียงอยูในตํ าแหนงที่เปนลํ าดับตามปกติของมันเองอีกสวนหนึ่งดวย แตใน

ตํ าแหนงปกตินั้นจะไมนับเลขลํ าดับ (ในวงเล็บสํ าหรับใสเลขลํ าดับ จะใสรูป , ไวแทนชองวาง) และไมมี
รายละเอียด มีเพียงคํ าอางบอกตํ าแหนงที่จะพึงคนตอไป ซึ่งชวยโยงถึงกันใหผูใชหนังสือคนหาไดโดย
สะดวกจากทุกดาน
ตัวอยาง: [,,] สุจริต 3 ดู [81] สุจริต 3
[,,] พุทธคุณ 2 ดู [304] พุทธคุณ 2

สุจริต 3 เปนชื่อของธรรมหมวดที่เปนคูปฏิปกษกับ ทุจริต 3 จึงนํ าไปเรียงไวตอจากหมวด ทุจริต 3

เนื่องจากอักษร ท อยูกอนอักษร ส
สวน พุทธคุณ 2 อยูในกลุมเดียวกับ พุทธคุณ 9 แตมีจํ านวนตางกัน จึงนํ าไปเรียงไวตอจากหมวด

พุทธคุณ 9 อันเปนหมวดธรรมที่ถือเปนหลัก

4. หมวดธรรมที่มีหลายชื่อ ถือเอาชื่อที่มาในบาลีเปนหลัก ใหรายละเอียดไวที่เดียว แตชื่ออื่นๆ ก็เรียงไวใน
ตํ าแหนงที่ถูกตองตามลํ าดับอักษรและลํ าดับเลขหมวดดวย โดยไมนับเลขลํ าดับ และไมมีรายละเอียด

เพียงใสเครื่องหมาย , ไวในวงเล็บขางหนา และมีคํ าอางบอกตํ าแหนงชื่อที่มีรายละเอียดอันพึงจะคนตอ
ไป เปนการเชื่อมโยงถึงกันใหคนไดจากทุกดาน
ตัวอยาง: [,,,] สมบัติของอุบาสก 7 ดู [260] อุบาสกธรรม 7

สมบัติของอุบาสก 7 กับ อุบาสกธรรม 7 เปนชื่อของธรรมหมวดเดียวกัน แสดงรายละเอียดเฉพาะ
ที่ อุบาสกธรรม 7 แหงเดียว สวนชื่อ สมบัติของอุบาสก 7 ไดเรียงไวดวย แตใหดูรายละเอียดที่
อุบาสกธรรม 7

5. ตัวเลขที่อางอิงในหนังสือนี้ทั้งหมด หมายถึงเลขลํ าดับ (คือเลขขอ) ของหมวดธรรม ไมใชเลขหนา เวน
แตจะมีคํ าบอกกํ ากับไวเปนอยางอื่น
อนึ่ง ในเนื้อหนังสือ ใชตัวเลขอารบิกทั้งหมด เพื่อใหผูใชภาคภาษาอังกฤษสามารถใชประโยชน

รวมดวยโดยสะดวก

ค. ความหมายและคํ าอธิบาย

6. หนังสือนี้ไมใชหนังสืออธิบายธรรมจํ าเพาะอยาง แตเปนหนังสืออางอิงวาดวยหลักธรรมทั่วไป จํ าตอง
สงวนเนื้อที่ และแสดงอรรถาธิบายที่กระชับรัดกุม จึงพยายามหลีกเลี่ยงการอธิบาย แสดงไวแตเพียง
คํ าจํ ากัดความและความหมายเปนสํ าคัญ

1) ภาคภาษาไทย: ความหมายมักแสดงไวหลายๆ นัย เพื่อเสริมความเขาใจใหชัดขึ้น และเพื่อเลือกใช
ไดอยางเหมาะสมแกกรณี

ขอธรรมบางขอมีคํ าแปลโดยพยัญชนะ ในกรณีเชนนี้ ความหมายที่เปนคํ าแปลโดยพยัญชนะนั้น
จะถูกเรียงไวกอนความหมายอื่น
ความหมายที่แสดงไวหลายนัย มักมีทั้งความหมายอยางสั้น และความหมายอยางยาว ทั้งนี้มุง

เพื่อประโยชนทั้งในทางความเขาใจและในการใชงาน