Page 71 - ส่วนหน้าประวัติ 001-012.indd

๒. สมัยอยุธยาตอนกลาง

ั
ชวงเวลาต้งแตสมัยสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถถึงสมัยสมเด็จ
�
ี
พระนารายณมหาราช (พ.ศ. ๑๙๙๑ - ๒๒๓๑) สมัยน้เปนสมัยท่อาณาจักร
ี
ิ
ั
อยุธยามีความม�นคงเปนปกแผน และเร�มเปนอาณาจักรท่ย�งใหญ มีอํานาจ
ิ
ุ
ั
ทางการเมืองการปกครองเจริญรงเรืองสูงสุด รวมท้งมีสภาพทางเศรษฐกิจท ี ่
เจริญรุงเรือง มีการติดตอคาขายกับตางชาติ
ในรัชสมัยของสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถไดมีการจัดระเบียบการ

ปกครองโดยรวมอํานาจไวที่ศูนยกลาง เพื่อใหเหมาะสมกับสภาพของอาณาจักร

อยุธยาในขณะนั้น ที่ขยายดินแดนกวางออกไป

ี
สาเหตุท่ทําใหสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถปฏิรูปการปกครอง
อาณาจักรอยุธยา มีดังน�้

ี
๑. สืบเน�องจากการท่อยุธยาไดขยายดินแดนออกไปกวางขวาง

�
ึ
และไดรวมเอาดินแดนของอาณาจักรสุโขทัยเขามาเปนสวนหน�งของอาณาจักร
ฉบับ
ผูสอน จึงจําเปนตองขยายอํานาจและการปกครองออกไปใหควบคุมดินแดนทั้งหมดไวได
ู
๒. เกิดการเรียนรวัฒนธรรมและรูปแบบการปกครองจากอาณาจักร
ึ
ู

ํ
ี
ุ

ั
�
สโขทย และอาณาจักรขอม ซงอยใตอํานาจของอาณาจกรอยธยา ทาใหมการ
ั
ุ
ปฏิรูปการบริหารราชการแผนดินสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถ ไดจัดระเบียบการ
ปกครอง การบริหารราชการแผนดินใหม โดยเนนการรวมอํานาจสศูนยกลาง และ
ู
จัดระเบียบการปกครองหัวเมืองใหม ดังน�้
๒.๑ การปกครองสวนกลาง
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงจัดแบงขุนนางและไพรพลใน
ราชอาณาจักรใหม โดยแบงออกเปน ๒ ฝาย คือ ฝายพลเรือน และฝายทหาร

ในยามท่บานเมืองสงบสุข หนาท่ของฝายพลเรือนและฝาย
ี
ี

ทหารจะแยกจากกัน เพ่อรบผดชอบบริหารบานเมืองตามทไดรับมอบหมายให 
ื
ี
ิ
ั
่
มีประสิทธิภาพ แตเมื่อยามเกิดสงคราม ทั้ง ๒ ฝาย จะตองรวมกําลังกัน เพื่อ
ตอสูขาศึกศัตรูและปองกันประเทศใหมั�นคงปลอดภัย
๕๘ ประวัติศาสตร ๕