Page 72 - ส่วนหน้าประวัติ 001-012.indd

ฝายทหาร มีสมุหพระกลาโหมเปนหัวหนาบังคับบัญชาดูแล

ั
ื
ราชการ ฝายทหารท�วราชอาณาจักร เพ่อเตรียมไพรพลและกําลังอาวุธไวให 
พรอมเพรียง สามารถสูรบในยามเกิดศึกสงครามได

ฝายพลเรือน มีสมุหนายกเปนหัวหนาบังคับบัญชาดูแลรับผิดชอบ

ั
งานฝายพลเรือนท�วราชอาณาจักร และคอยกํากับดูแลการทํางานของเหลา
ึ
ี
เสนาบดีจตุสดมภเดิม ซ�งสมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงเปล่ยนช่อ และ
ื
ปรับปรุงหนาที่ของหนวยงานทั้ง ๔ ใหม โดยใหมีหนาที่รับผิดชอบบริหารราชการ
แผนดินแตกตางกันไปตามที่ทรงมอบหมาย ดังน�้

ชื่อหนวยงาน หนาที่รับผิดชอบ

นครบาล (กรมเวียง) - ดูแลความสงบเรียบรอยของบานเมือง และรักษาความสงบสุข
ของราษฎรในเขตราชธาน�

ธรรมาธิกรณ (กรมวัง) - ดูแลรับผิดชอบเกี่ยวกับราชสํานัก งานราชพิธี และพิพากษาคดีความ
ของราษฎร ฉบับ
ผูสอน
โกษาธิบดี (กรมคลัง) - ดูแลรายรับ-รายจายและเก็บรักษาพระราชทรัพย จัดเก็บอากร

คาธรรมเน�ยมตางๆ ติดตอคาขายกับตางประเทศ

เกษตราธิการ (กรมนา) - ดูแลสงเสริมใหราษฎรทําไร ทํานา เก็บขาวขึ้นฉางหลวง
เพื่อใชเปนเสบียงในยามศึกสงครามหรือยามเกิดขาวยากหมากแพง

๒.๒ การปกครองสวนภูมิภาค

สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงวางหลักเกณฑตางๆ ในการ

ปกครองสวนภูมิภาคใหมีลักษณะแบบเดียวกันกับสวนกลาง และไดยกเลิกเมือง

ลูกหลวงหรือเมืองหนาดานทั้ง ๔ ทิศ โดยแบงเขตของการปกครองเปน ๓ เขต ดังน�้

๑) หัวเมืองชั้นใน ไดแก เมืองที่อยูใกลราชธาน� เชน ราชบุรี

เพชรบุรี ชัยนาท นครสวรรค สุพรรณบุรี ชลบุรี เปนตน เมืองเหลาน�้มีฐานะ

เปนเมืองจัตวา พระมหากษัตริยทรงแตงต้งขุนนางจากกรุงศรีอยุธยาไปปกครอง
ั
ผูปกครองเมืองเรียกวา ผูรั้ง

ประวัติศาสตร ๕ ๕๙