Page 73 - ส่วนหน้าประวัติ 001-012.indd

๒) หัวเมืองช้นนอก ไดแก เมืองท่อยหางไกลจากราชธาน�ออกไป
ู
ี
ั
แบงเปนเมืองชั้นเอก โท ตรี ตามขนาดและความสําคัญของแตละเมือง ดังตอไปน�้
- เมืองชั้นเอก เปนเมืองใหญ มีประชาชนมาก เชน พิษณุโลก นครศรีธรรมราช

- เมืองชั้นโท เปนเมืองที่สําคัญรองลงมา เชน สุโขทัย กําแพงเพชร สวรรคโลก
- เมืองชั้นตรี เปนเมืองขนาดเล็ก เชน ไชยา ชุมพร นครสวรรค

เจาเมืองเปนเจานายหรือขุนนางจากเมืองหลวง มีสมุหนายก

ดูแลฝายพลเรือน และสมุหพระกลาโหมดูแลฝายทหารควบคุมอีกชั้นหน��ง

ื

๓) เมืองประเทศราช ไดแก เมองข้นของกรุงศรีอยุธยา เชน
ึ

ู
ปตตาน� มะละกา เชียงกราน ทวาย ผปกครองตองสงเคร่องราชบรรณาการ
ื
ี
มาถวายกษัตริยท่กรุงศรีอยุธยา วิธีการปกครองยังคงใชวิธีเดียวกับสมัยอยุธยา
ตอนตน
๒.๓ การปกครองสวนทองถิ�น

ิ
สมเด็จพระบรมไตรโลกนาถทรงแบงการปกครองสวนทองถ�น
ฉบับ
ั
ื
ิ
ึ
ผูสอน เปนหนวยงานตางๆ เพ่อใหการปกครองดูแลไดท�วถึงมากข้น โดยเร�มจาก
ื
หมบานมีผใหญบานปกครองดูแล ตําบลมีกํานันดูแล แขวงมีหม่นแขวงดูแล
ู
ู
และเมืองมีเจาเมืองดูแล การปกครองทองถ�นดังกลาวไดใชสืบทอดมาจนถึง
ิ
สมัยรัตนโกสินทร
แผนผังแสดงการปกครองในสมัยอยุธยาตอนกลาง

พระมหากษัตริย

การปกครองสวนกลาง การปกครองสวนภูมิภาค การปกครองสวนทองถิ�น

เมือง
ฝายพลเรือน ฝายทหาร หัวเมืองชั้นใน หัวเมืองประเทศราช
แขวง
สมุหนายก สมุหพระกลาโหม หัวเมืองชั้นนอก
เมืองชั้นเอก ตําบล
จตุสดมภ
เมืองชั้นโท
นครบาล ธรรมาธิกรณ โกษาธิบดี เกษตราธิการ เมืองชั้นตรี หมูบาน

๖๐ ประวัติศาสตร ๕