Page 73 - 10 แนวทางพัฒนาเพื่อท้องถิ่นพี่งพาตนเอง (ใหม่)วุฒิสภา
P. 73
หน้าที่ 72
็
บ่อเลี้ยงแมงดานา เลี้ยงงาย ๆ บ่อซีเมนต์ ส่งเสริมให้เปนสัตว์เศรษฐกิจ
่
ั
แมงดานา เป็นแมงที่นิยมบริโภคกันในหลายวฒนธรรมของ
ชนชาติในแถบเอเชียอาคเนย์ ในอาหารไทยสามารถน าไปย่างและปรุงเป็น
น้ าพริกได้ (โดยเฉพาะตัวผู้ที่มีกลิ่นหอม) เรียก "น้ าพริกแมลงดา" หรือ
"น้ าพริกแมงดา" ปัจจุบันเป็นแมลงที่มีการส่งเสริมให้เลี้ยงกันเป็นสัตว ์
เศรษฐกิจ วันนี้จะพาไปดูบ่อเลี้ยงแมงดานา เป็นยังไงนั้น ตามไปดูกันเลย
วิธีการเลี้ยง
1. ให้เลือกเอาที่โล่งแจ้งใกล้แหล่งน้ าแต่น้ าท่วมไม่ถึง ประการส าคัญ
ต้องเป็นสถานที่ที่ไม่พลุกพล่าน อาจจะเป็นมุมใดมุมหนึ่งสนามหลังบ้านก็ได้ เพราะ
บ่อเลี้ยงแมงดานาใช้พื้นที่ไม่มากนักท าเลที่อยู่ใกล้แหล่งน้ าจืด เช่น ท้องนา บึง หรือ
หนองน้ าตื้น ๆ และเป็นบริเวณที่มีแมลงชุกชุม
2. สูตรส าเร็จในการวางผังบ่อเขาว่าไม่มีด้านยาวเป็นบวกหนึ่งของ
ด้านกว้าง ยกตัวอย่าง ขนาด 3 x 4 เมตร หรือ 4 x 5 เมตร รวมพื้นที่บ่อ
ประมาณ 20 ตารางเมตร จะสวยที่สุด ส าหรับความลึกของบ่อจะอยู่ในราว 1-1.5
เมตร ไม่ควรมากหรือน้อยกว่าน ี้
้
3. พื้นที่บ่อที่ก่อจากซีเมนต์กันน้ ารั่วน้ าซึมได้นั้น ด้านขาง
ทั้งสี่ด้านควรลาดเทท ามุม 45 องศา และตรงกลางบ่อน้ าเป็นหลุมลึกสักจุดหนึ่ง
เพื่อเป็นที่รวมของเสียจะง่ายต่อการดูดก าจัดเพื่อท าความสะอาด
4. หลังจากนั้นก็หาต้นพืชเล็ก ๆ เช่น ต้นกก หญ้า หรือต้นโสน มาปลูก
ภายในบ่อให้ดูเป็นธรรมชาติ เพื่อใช้เป็นที่วางไข่ของแมงดา
5. ใช้ไม่ไผ่หรือไม้เนื้ออ่อนปักเสารอบทั้ง 4 ด้าน และท าคานไว้ด้านบน เป็นลักษณะโรงเรือน และมุงด้วยหญ้า
คาเพื่อใช้บังแดด
6. ใช้ตาข่ายตาถี่ขนาดที่แมงดาไม่สามารถบินหนีออกไปได้มาขึงไว้โดยรอบทุก ๆ ด้าน รวมทั้งด้านบนด้วย
7. ในโรงเรือนหาโพรงไม้เลื่อยออกเป็นท่อน ๆ น ามาแขวนไว้ ประมาณ 4-5 ท่อน เพื่อใช้เป็นที่อาศัยของแมงดา
8. ขาดไม่ได้ คือ ชานบ่อโดยรอบให้กว้างประมาณ 1 เมตร ส่วนนี้ไม่ต้องเทซีเมนต์แต่ปล่อยทิ้งไว้เป็นดิน เพื่อที่เรา
จะปลูกต้นไม้ น้ าใช้เป็นที่พักอาศัยของแมงดานาได้บ้างอาจจะปลูกต้นกก
ผักบุ้ง หรืออะไรก็ได้ที่คิดว่าเลียนแบบธรรมชาติได้มากที่สุด นอกจากนี้
บ่อเลี้ยงต้องขึงตาข่ายตาไม่ใหญ่กว่า 1 ชั่วโมง ป้องกันไม่ให้แมงดานาบินหนี
หรือมีหนูเข้าไปลักกินแมงดานาส่วนหลังคาต้องกันแดดกันฝนได้ด ี
9. จากท าบ่อและบ่มจนน้ าหมดกลิ่นปูนเรียบร้อยแล้ว ก็จัดการ
ปล่อยพ่อแม่พันธุ์แมงดานาลงไปได้เลย โดยน้ าที่ใส่ต้องเป็นน้ าสะอาดจาก
น้ าคลองที่สูบขึ้นมาพักจนตกตะกอนดีแล้วจะดีที่สุด ใส่น้ าให้ได้ระดับ
ความลึกประมาณ 70-80 เซนติเมตร แล้วปล่อยพ่อแม่พันธุ์ลงไปในอัตรา
50 ตัว /1 ตารางเมตร สัดส่วนของตัวผู้กับตัวเมีย 1 : 1 ดีที่สุด แต่ราคาแมงดานาตัวผู้เป็น ๆ นั้นค่อนข้างจะแพงเอา
เรื่อง ดังนั้นสัดส่วน 1 : 5 ก็น่าจะได้ผลดีพอสมควร
การปล่อยแมงดาลงบ่อเพาะเลี้ยง
แมงดาที่ใช้ส าหรับเป็นพ่อแม่พันธุ์จะต้องมีประมาณ 15-20 คู่ อาจจะจับมาจากธรรมชาติหรือซื้อมา
จากตลาดก็ได้ แล้วน ามาปล่อยลงบ่อเพาะเลี้ยง เพื่อใช้ในการขยายพันธุ์ต่อไป
