Page 30 - นาวิกศาสตร์ กันยายน ๒๕๖๓
P. 30
่
ี
“ท ๘ ธงเรือหลวงสีแดง กลางมีรูปช้างเผือก เรือหลวงทั้งปวง ท�ารูปจักร อันเป็นนามสัญญา พระบรม
�
ั
ี
ื
่
ื
ทรงเครองยนแท่น น่าเข้าข้างเสา สาหรบใช้ชักทใน ราชวงษ์แห่งพระองค์ลงไว้ในกลางธงพ้นแดงน้น เป็น
ั
ื
่
้
ั
ั
ั
้
เรอหลวงทงปวง กบทงใช้ชกทป้อม แลทพกทหาร เครื่องหมายใช้ในเรือหลวง...”
ั
่
ี
่
ั
ื
ี
บรรดาที่ขึ้นอยู่ในกรมทหารเรือทั้งสิ้น” ธงเรือหลวงในรัชกาลที่ ๒ ตามหลักฐานที่บันทึกไว้
ในพระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๖ และพระราช
บัญญัติธง รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๘ ความว่า
“...ต่อมาถึงในรัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธ
ั
ั
เลิศหล้านภาไลย คร้งน้น มีสารเสวตรอันอุดมด้วยลักษณ
มาสู่พระราชสมภารถึงสามช้าง เปนการพิเศษ ไม่มีได้
ในประเทศอื่นเสมอเหมือน ควรจะอัศจรรย์ อาไศรยคุณ
�
ั
พิเศษอันน้น จึงมีพระบรมราชโองการ ดารัสเหนือเกล้าฯ
�
ู
้
ั
ื
้
้
ใหทารปชางเผอก ลงไวกลางวงจกร ในธงเรอหลวงนันดวย...”
้
ื
้
ธงเรือหลวง
ในพระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๖ และ
พระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๘ ยังได้บอกเล่า
ประวัติความเป็นมาของธงเรือหลวงในรัชสมัยของรัชกาล
ที่ ๑ รัชกาลที่ ๒ และรัชกาลที่ ๔ ไว้ดังนี้
ื
ธงเรอหลวงในรชสมยรัชกาลท ๑ จากหลกฐาน
ั
ี
่
ั
ั
ั
ึ
ั
ี
ิ
่
ทบนทกไว้ในพระราชบญญตธง รตนโกสินทร์ศก ๑๑๖
ั
ั
และพระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๘ ความว่า
ธงเรือหลวงในรัชกาลที่ ๒
่
ี
ธงเรือหลวงในรัชสมัยรัชกาลท ๔ ตามหลักฐาน
ึ
ิ
ั
ั
ั
ั
ี
่
ทบนทกไว้ในพระราชบญญตธง รตนโกสินทร์ศก ๑๑๖
และพระราชบัญญัติธง รัตนโกสินทร์ศก ๑๑๘ ความว่า
“...คร้นถึงในรัชกาล พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้า
ั
เจ้าอยู่หัว ทรงราพึงถึงเรือค้าขายของชนชาวสยาม ท่ใช้
ี
�
ั
ธงสีแดงเกล้ยงอยู่น้น ไม่เป็นการสมควร เหตุว่าซากับ
้
�
ี
ประเทศอื่น ยากที่จะสังเกต เห็นเปนการควรจะใช้ธงอันมี
ื
่
ั
่
ั
ู
่
่
ื
ื
เครองหมาย เหมอนอยางเรอหลวงทวไป แตว่ารปจกรเปน
ธงเรือหลวงในรัชกาลที่ ๑ ของสูงไม่สมควรท่ราษฎรจะใช้ จึงมีพระบรมราชโองการ
ี
�
ั
“...คร้นถึงในรัชกาล พระบาทสมเด็จพระพุทธ ดารัสเหนือเกล้าฯ ให้ยกรูปจักรออกเสีย คงแต่รูป
�
ยอดฟ้าจุฬาโลก ทรงพระราชดาริห์ว่า เรือหลวงกับเรือ ช้างเผือกบนพื้นแดง ให้ใช้ทั่วไปทั้งเรือหลวงแลเรือราษฎร
ื
�
ราษฎร ควรมีเคร่องหมายสาคัญให้เห็นต่างกัน จึงม ี บรรดาท่เจ้าของเรือเปนข้าขอบขัณฑสีมา มิให้เปนการ
ี
�
พระบรมราชโองการดารัสเหนือเกล้าฯ ส่งให้บรรดา สับสนกับเรือของชาวต่างประเทศ แลให้ทารูปช้างเผือก
�
ั
นาวิกศาสตร์ 28
ปีที่ ๑๐๓ เล่มที่ ๙ กันยายน ๒๕๖๓
