Page 29 - นาวิกศาสตร์ เมษายน ๒๕๖๒
P. 29
รูปแบบโดยท่วไปของอาคารตาหนักเก๋งสมเด็จ ป้อมวิไชยประสิทธิ์
�
ั
ั
พระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว เป็นตึกก่ออิฐถือปูน ๒ ช้น หลังคาทรง ป้อมนี้เดิมชื่อ ป้อมวิไชยเยนทร หรือป้อมบางกอก
ั
ปั้นหยา มีหน้าจ่วปีกนก ๒ ด้าน บริเวณช้นบนของตาหนัก สร้างข้นในสมัยสมเด็จพระนารายณ์มหาราช โดย
ั
�
ึ
เป็นส่วนที่ประทับ กั้นเป็นห้องต่าง ๆ ด้วยผนังไม้ พื้นที่ เจ้าพระยาวิไชยเยนทร์กราบบังคมทูลแนะนาให้สร้างข้น
�
ึ
ั
ี
ช้นล่างสันนิษฐานว่าคงจะใช้เป็นท่อยู่ของคนรับใช้ พร้อมกับป้อมทางฝั่งตะวันออกของแม่นาเจ้าพระยา
�
้
ี
ั
ึ
รวมท้งเป็นส่วนเตรียมงานถวายรับใช้ในบางกรณ ในตอนแรก ซ่งต้งอยู่บริเวณระหว่างวัดพระเชตุพนกับปากคลองตลาด
ั
�
�
้
สร้างอาคารผนังภายในและภายนอกก่ออิฐฉาบด้วยปูนด�า แล้วให้ขึงสายโซ่อันใหญ่ขวางลานาตลอดถึงกันท้งสอง
ั
้
ื
�
ขัดขาวแบบโบราณ ส่วนผนัง เพดาน พระแกล (หน้าต่าง) ฟากลานา เพ่อป้องกันข้าศึกทมาทางทะเล สมเด็จ
�
่
ี
ั
และพระทวาร (ประตู) รวมท้งส่วนประกอบตกแต่ง พระนารายณ์มหาราชทรงเห็นชอบด้วยและได้โปรดเกล้าฯ
ี
ื
อาคารอ่น ๆ ท่เป็นไม้ทาด้วยสีเขียวแก่ท้งหมด ให้เจ้าพระยาวิไชยเยนทร์เป็นแม่กองก่อสร้างป้อม
ั
�
ั
สีเขียวน้เป็นสีท่นิยมใช้สาหรับตาหนักหรืออาคารในสมัยน้น จนแล้วเสร็จในระหว่างปี พ.ศ. ๒๑๙๙ - ๒๒๓๑
ี
ี
�
ั
ั
ี
่
็
่
ั
ั
หลงจากทสมเดจพระปิ่นเกล้าเจ้าอย่หวได้รบ ตอมาในสมยสมเดจพระเพทราชา มการรบระหวาง
็
ี
่
ู
บวรราชาภิเษก ได้ทรงย้ายไปประทับ ณ พระบวรราชวัง ทหารกรุงศรีอยุธยากับทหารฝร่งเศส เน่องจากทาง
ื
ั
ี
ี
�
พระตาหนักหลังน้ได้เป็นท่ประทับของพระราชวงศ์ ฝ่ายไทยต้องการขับไล่ฝรั่งเศสออกจากกรุงศรีอยุธยา ใน
หลายพระองค์ และพระราชวงศ์พระองค์สุดท้ายท่ประทับ การรบคร้งน้นป้อมทางฝั่งตะวันออกได้รับความเสียหายมาก
ี
ั
ั
คือ สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าจาตุรนต์รัศม ี จึงโปรดเกล้าฯ ให้ร้อลง เม่อสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช
ื
ื
็
ั
กรมพระจกรพรรดิพงษ์ ต่อมาหลังจากท่พระบาทสมเดจ ทรงกอบกู้เอกราชให้ชาติไทยและสถาปนากรุงธนบุร ี
ี
พระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวพระราชทานพระราชวัง เป็นราชธานีได้ทรงสร้างพระราชวังหลวงในบริเวณ
ี
ั
ให้จัดต้งเป็นโรงเรียนนายเรือตามท่กล่าวแล้ว ได้ม ี ป้อมวิไชยเยนทรพร้อมกับทรงปรับปรุงป้อมน้ และ
ี
การปรับปรุงอาคารตาหนักเก๋งสมเด็จพระปิ่นเกล้ามหาราช พระราชทานนามใหม่ในปี พ.ศ. ๒๕๓๔ ว่าป้อมวิไชยประสิทธ ์ ิ
�
เพ่อใช้เป็นสถานททาการของกองทัพเรอหลายหน่วย ลักษณะทางสถาปัตยกรรมของป้อมวิไชยประสิทธ ิ ์
ื
�
ี
ื
่
จนถึงปัจจุบันจึงได้มีการอนุรักษ์ไว้ ในปัจจุบันเป็นป้อมก่ออิฐฉาบปูน มีกาแพง ๒ ช้น ขนานกัน
�
ั
นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๑๐๒ เล่มที่ ๔ ประจำ�เดือน เมษ�ยน ๒๕๖๒ 27
