Page 443 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1

438

การใช้เทคนิค HRM ตรวจสอบชนิดเชอแบคทีเรียและเชื อไฟโตพลาสมาสาเหตุโรคใบขาวในอ้อย
ื
Using High-Resolution Melting (HRM) Method for Identification of Bacteria and

Phytoplasma in Sugarcane

วีรกรณ์ แสงไสย กัญญ์ชิตา เคนเหลื่อม เบญจวรรณ รัตวัตร์ และศุจิรัตน์ สงวนรังศิริกุล
1
1
1
์
1

รายงานความก้าวหน้า
ั
ั้
เชอแบคทเรียสาเหตโรคอ้อยมีหลากหลายชนิดมีทงก่อโรคและและลกษณะแฝงอยู่ในพืช สร้างความ
ี
ื้
ุ
ี่
ิ
ี
ิ
่
ั
้
้
เสยหายกับการผลตอ้อยของไทยอย่างมาก บางโรคตดไปกับทอนพันธุ์อ้อยได การคดกรองโรคใชวิธี PCR ทมี
้
ู
ความไวสง จากปัญหาในการใชไพรเมอร์ 16S-23S ในการตรวจเชอเมื่อน าผลผลตพีซีอาร์ไปวิเคราะห์ด้วยวิธี
ื้
ิ
ี
gel electrophoresis ผลที่ได้ไม่สามารถแยกความแตกต่างของเชื้อในสกุลเดียวกันในเวลาเดยวกัน งานวิจัยนี้
มีเป้าหมายเพื่อศึกษาวิธีการตรวจและจ าแนกเชื้อวิธีใหม่ทีรวดเร็วขึ้นโดยใช้เทคนิค High-Resolution Melting
้
(HRM) การทดลองดาเนินการโดยใชไพรเมอร์จากยีน 16S-23S rDNA (p210/p1370) แลววิเคราะห์ผลดวย
้

้
เครื่อง Light Cycler® 480 Real-time PCR, Roche, Germany ผลการทดลองพบว่าวิธี HRM สามารถ
่

้
ื้
ื้

ื้
ตรวจเชอและจาแนกเชอตัวอย่างอ้อยไดอย่างน้อย 8 ชนิด แสดงถึงความจาเพาะตอเชอในอ้อย ความแม่นย า
้
้
่
้
ั
ความถูกตอง และรวดเร็ว สามารถตรวจวิเคราะห์ไดหลายตวอย่างตอครั้ง สรุปไดว่าวิธี HRM มีความรวดเร็ว
สามารถน ามาใช้ในการตรวจคัดกรองโรคในอ้อยได้อย่างมีประสิทธิภาพ
ค าส าคัญ : เชื้อแบคทีเรีย เชื้อไฟโตพลาสมา อ้อย การจ าแนกเชื้อ HRM

ค าน า
ิ
อ้อย (Sugarcane) เป็นพืชไร่ที่ส าคัญในเขตร้อน ปลูกมากกว่า 60 ประเทศ ผลิตเพื่อใช้เป็นวัตถุดบใน
การผลิตน้ าตาล โดยผลิตเป็นน้ าตาลถึง 70 เปอร์เซ็นต์ทั่วโลก (Magarey, 2020) และยังเป็นพืชเศรษฐกิจหลก
ั
ที่ส าคัญของประเทศไทย ใช้เป็นวัตถุดบหลักที่ใช้ในการผลิตน้ าตาลทรายและพลังงานทดแทน มีความส าคัญตอ
่
ิ
ระบบเศรษฐกิจของไทยเป็นอย่างมาก ไทยยังเป็นผผลตอ้อยรายใหญ่เป็นอันดับ 4 ของโลก ในปี 2563 ไทยมี
ิ
ู้
ิ
พื้นที่ปลูกอ้อยประมาณ 11 ล้านไร่ สามารถท ารายได้เป็นจ านวนเงินหลายพันล้านบาทต่อปี การเพิ่มผลผลตได ้
มากหรือน้อยยังขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ซึ่งโรคก็เป็นปัจจัยสาคัญที่ทาให้ผลผลิตต่อไร่ลดลงถึงร้อยละ 2.93 ต่อปี

ิ
ทาให้ผลผลตของอ้อยลดลงมาเป็นเวลานาน (สานักงานคณะกรรมการอ้อยและน้ าตาลทราย, 2563) โรคอ้อย

้
ุ
้
้
ี่
ี
นั้นเกิดไดจากเชอหลายสาเหต ไดแก่ เชอรา แบคทเรีย ไวรัส และไฟโตพลาสมา เป็นตน ซึ่งโรคของพืชทเกิด
ื้
ื้

จากเชอไฟโตพลาสมา ทาความเสยหายแก่พืชเศรษฐกิจ และสร้างความเสยอย่างมหาศาลให้กับอุตสาหกรรม
ื้
ี
ี

ั
ี่
ิ
การผลตพืช ทสงผลกระทบตอการบริโภคและธุรกิจการงาน กรณโรคใบขาวของอ้อยทมีความสาคญในความ
่
ี่
ี
่

1 ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน
* Corresponding Author E-mail: weerakorn.saengsai@gmail.com