Page 359 - ตำราเคมีอินทรีย์ [Jadsada Ratniyom]
P. 359

อัลคิลเฮไลด์ (alkyl halide)                                                     331


                           • ปฏิกิริยาการขจัดของอัลคิลเฮไลด์
                                o  ปฏิกิริยาที่มีการขจัด อะตอมของ H และ X ออกจากอัลคิลเฮไลด์ แล้วเกิดสาร
                                   ผลิตภัณฑ์ที่เป็นพันธะไพน์เกิดขึ้น









                                o  ในปฏิกิริยาการขจัดเบสจะจับ H ที่ ตำแหน่ง β
                                o  ปฏิกิริยาการขจัดจะมีสองกลไก คือ E1 และ E2


                           • เปรียบเทียบลักษณะของ E1 และ E2

                                                                   E1                      E2
                               [1] ลักษณะของกลไก       เกิดทีละขั้นมี 2 ขั้นตอน   เกิดขึ้นพร้อมกัน 1 ขั้นตอน
                               [2] ความแรงของเบส       เบสอ่อน                    เบสแรง (เกะกะ)
                               [3] สารตั้งต้น          3° > 2° > 1°               3° > 2° > 1°

                               [4] ตัวทำละลาย          Polar protic solvent       Polar aprotic solvent
                              [5] Leaving group        Leaving group ที่ดี จะเกิดได้เร็ว  Leaving group ที่ดี จะเกิดได้เร็ว
                                                       ปฏิกิริยาอันดับหนึ่ง, k[RX]   ปฏิกิริยาอันดับสอง, k[RX][base]
                               [6] kinetic

                               [7] สเตอริโอเคมี        -                          H และ X อยู่ anti-periplanar
                               [8] สารผลิตภัณฑ์        เกิดอัลคีนที่มีหมู่แทนที่มากกว่า   เกิดอัลคีนที่มีหมู่แทนที่มากกว่า (ตาม
                                                       (ตามกฎของ  Zaitsev)
                                                                                  กฎของ  Zaitsev)


                           • สรุปเงื่อนไขการเกิดผ่านกลไกแบบ SN1 SN2  E1 และ E2


                                ชนิดของอัลคิลเฮไลด์  สภาวะปฏิกิริยา                    กลไก
                                1° อัลคิลเฮไลด์      นิวคลีโอไฟล์แรง           →       SN2
                                                     เบสแรงและเกะกะ            →       E2

                                2° อัลคิลเฮไลด์      เบสและนิวคลีโอไฟล์ที่แรง  →       SN2 + E2
                                                     เบสแรงและเกะกะ            →       E2

                                                     เบสและนิวคลีโอไฟล์ที่อ่อน  →      SN1 + E1
                                3° อัลคิลเฮไลด์      เบสและนิวคลีโอไฟล์ที่อ่อน  →      SN1 + E1
                                                     เบสแรง                    →       E2
   354   355   356   357   358   359   360   361   362   363   364