Page 134 - เคมีสำหรับครู 2

110 ไฟฟ้าเคมี

ตารางที่ 4.1 กฎทั่วไป และกฎเฉพาะสำหรับอะตอม ในการระบุเลขออกซิเดชัน
(I) กฎทั่วไปในการระบุเลขออกซิเดชัน
1) เลขออกซิเดชันของธาตุอิสระทุกชนิด จะเท่ากับ 0 เสมอ เช่น H2, N2, P4, Na, O2, Cl2

ธาตุเหล่านี้แต่ละอะตอมจะมีเลขออกซิเดชันเป็น 0

2+
2) ไอออนใด ๆ ที่มีอะตอมเดียว จะมีเลขออกซิเดชันเท่ากับ ประจุบนไอออนนั้น เช่น Mg
2-
มีเลขออกซิเดชันเท่ากับ +2 หรือ O มีเลขออกซิเดชันเท่ากับ -2 เป็นต้น

3) ผลรวมของเลขออกซิเดชันของอะตอมทั้งหมดในสารประกอบจะเท่ากับ 0 แต่ในกรณี
ของ polyatomic ion ผลรวมของเลขออกซิเดชันของอะตอมทั้งหมดจะเท่ากับ ประจุของ
polyatomic ion นั้น

(II) กฎเฉพาะสำหรับอะตอมในการระบุเลขออกซิเดชัน
1) สำหรับอะตอมของธาตุในหมู่ 1A : เลขออกซิเดชัน เท่ากับ +1

2) สำหรับอะตอมของธาตุในหมู่ 2A : เลขออกซิเดชัน เท่ากับ +2

3) สำหรับ H อะตอม : เลขออกซิเดชัน เท่ากับ +1 เมื่อสร้างพันธะกับอะโลหะ
: เลขออกซิเดชัน เท่ากับ -1 เมื่อสร้างพันธะกับโลหะ

4) สำหรับ F อะตอม : เลขออกซิเดชัน เท่ากับ -1 (ทุกสารประกอบ)

5) สำหรับ O อะตอม : เลขออกซิเดชัน เท่ากับ -2 ในทุกสารประกอบ ยกเว้น เมื่อ O อะตอม

จับกับ F อะตอม
: เลขออกซิเดชัน เท่ากับ -1 ในกรณ peroxide
ี
6) สำหรับอะตอมของธาตุในหมู่ VIIA : เลขออกซิเดชัน เท่ากับ -1

การใช้ตารางที่ 4.1 เพื่อการหาเลขออกซิเดชันของธาตุในสารประกอบ สามารถพิจารณาได้
จากตัวอย่างที่ 4.1

ตัวอย่างที่ 4.1 | การระบุเลขออกซิเดชันของธาตุในสารประกอบ
โจทย ์ จงระบุเลขออกซิเดชันของแต่ละธาตุในสารประกอบต่อไปนี้

(a) Zinc(II) chloride (b) Sulfur trioxide (c) HCO3 -

วิธีคิด (a) Zinc(II) chloride มีสูตรเป็น ZnCl2 เมื่อพิจารณากฎเฉพาะทั้ง 6 ข้อ จะพบว่า
Cl เป็นธาตุในหมู่ VIIA ซึ่งสอดคล้องกับข้อ 6 (ตาราง 4.1) ดังนั้น Cl จะมีเลข

ออกซิเดชันเท่ากับ -1 จะได้
(-1)
Zn Cl
(x)
2