Page 137 - เคมีสำหรับครู 2

เคมีสำหรับครู 2 (Chem. for teachers 2) 113

2+
หากพิจารณาเลขออกซิเดชันของ Zn ที่เกิดออกซิเดชันกลายเป็น Zn จะเห็นว่าเลขออกซิเดชัน
เปลี่ยนจาก 0 กลายเป็น +2 เลขออกซิเดชันเพิ่มขึ้น เมื่อเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน

4.3.2 ปฏิกิริยารีดักชัน
2+
ปฏิกิริยารีดักชัน คือ ปฏิกิริยาที่มีการรับอิเล็กตรอน จากตัวอย่างปฏิกิริยาข้างต้น Cu
2+
รับอิเล็กตรอนจาก Zn กลายเป็น Cu นั่นแสดงว่า Cu เกิดปฏิกิริยารีดักชัน เขียนเป็นสมการได้

-
2+
Cu (aq) + 2e → Cu(s)

หากพิจารณาเลขออกซเดชันของ Cu ที่เกิดปฏิกิริยารีดักชันกลายเป็น Cu จะเห็นว่าเลขออกซิเดชัน
ิ
2+
เปลี่ยนจาก +2 กลายเป็น 0 เลขออกซิเดชันลดลง เมื่อเกิดปฏิกิริยารีดักชัน
การที่เลขออกซิเดชันของอะตอมเกิดการเปลี่ยนแปลง เป็นผลมาจากการที่อะตอมของ

ธาตุได้รับอิเล็กตรอนเพิ่มขึ้น หรืออะตอมของธาตุสูญเสียอิเล็กตรอน ดังนั้นเราจึงสามารถใช้เลข
ออกซิเดชันในการพิจารณาการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน และปฏิกิริยารีดักชันได้

4.3.3 คำศัพท์สำคัญในปฏิกิริยาออกซิเดชัน-รีดักชัน
ในบทนี้อาจมีคำศัทพ์ที่ออกเสียงคล้ายคลึงกัน แต่ความหมายและการใช้แตกต่างกัน
อย่างมาก ในหัวข้อนี้จึงรวบรวมคำศัพท์ที่มักพอเจอในบทเรียนนี้ไว้เพื่อป้องกันการสับสน

✓ ปฏิกิริยาออกซิเดชัน หมายถึง การเสียอิเล็กตรอนออกไป/นำอิเล็กตรอนออกไป
✓ ตัวถูกออกซิไดส์ (be oxidized) หมายถึง สารตัวนั้นถูกนำอิเล็กตรอนออกไป /คำนี้มาจาก
ในภาษาอังกฤษที่เป็น passive voice แต่เนื่องจากหนังสือบางเล่มแปลเป็นภาษาไทยทำให้

เกิดคำศัพท์นี้ขึ้นมา
์
✓ ตัวรีดิวซ (reducing agent) หมายถึง สารตัวนั้นเกิดการเสียอิเล็กตรอนออกไป
✓ ปฏิกิริยารีดักชัน หมายถึง การรับอิเล็กตรอนเข้ามา
✓ ตัวถูกรีดิวซ์ (be reduced) หมายถึง สารตัวนั้นถูกรับอิเล็กตรอนเข้ามา

✓ ตัวออกซิไดส์ (oxidizing agent) หมายถึง สารตัวนั้นเกิดการรับอิเล็กตรอนเข้ามา

2+
ยกตัวอย่างเช่น เมื่อ Zn เสียอิเล็กตรอนให้ Cu อาจกล่าวได้ว่า Zn เกิดปฏิกิริยาออกซิเดชัน หรือ Zn
ถูกออกซิไดส์ หรือ Zn เป็นตัวรีดิวซ์ ในทางกลับกัน Cu รับอิเล็กตรอนมา อาจกล่าวได้ว่า Cu 2+
2+
เกิดปฏิกิริยารีดักชัน หรือ Cu ถูกรีดิวซ์ หรือ Cu เป็นตัวออกซิไดส์ เพื่อความเข้าใจที่มากขึ้น ได้
2+
2+
สรุปเป็นแผนภาพแสดงในภาพที่ 4.2