Page 256 - physics5

240 บทที่ 17 | ของแข็งและของไหล ฟิสิกส์ เล่ม 5 ฟิสิกส์ เล่ม 5 บทที่ 17 | ของแข็งและของไหล 241

อภิปรายหลังการทำากิจกรรม

เมื่อเจาะฟิล์มน้ำาสบู่ทำาให้ฟิล์มในห่วงด้ายขาด ห่วงด้ายมีรูปร่างเป็นรูปวงกลม เนื่องจากแรง
ของฟิล์มน้ำาสบู่มีทิศทางตั้งฉากกับเส้นด้ายทุกผิวสัมผัส
ู
ั
ี
ั
ิ
ิ
ำ
ุ
้
่
ิ
่
ึ
ั
หลงจากการทากจกรรมครและนกเรยนรวมกนอภปรายจนสรปไดวาแรงดงผวของของเหลว
มีทิศทางขนานกับผิวของเหลวและต้งฉากกับขอบผิวของเหลวท่สัมผัสกับวัตถ และสมบัติในการยึด
ั
ี
ุ
ของเหลวด้วยแรงดึงผิวคือความตึงผิว ตามรายละเอียดในหนังสือเรียน
ครูอาจให้นักเรียนสังเกตผิวน้ำาในหลอดแก้วที่จุ่มในน้ำา หรือผิวน้ำาในหลอดทดลองขนาดเล็ก
ั
แล้วอธิบายว่า เหตุใดจึงเป็นเช่นน้น เปิดโอกาสให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ ไม่คาดหวัง
ี
คาตอบท่ถูกต้อง จากน้นครูนาอภิปรายปรากฏการณ์การโค้งของผิวของเหลวซ่งเกิดจากแรงเช่อม
ั
ำ
ึ
ื
ำ
ี
่
ั
ิ
็
่
ิ
ุ
ึ
่
ึ
่
่
ิ
ุ
่
็
แนนซงเปนแรงระหวางโมเลกลชนดเดยวกนและแรงยึดตดซงเปนแรงระหวางโมเลกลตางชนด
ื
ื
เม่อของเหลวบรรจุในภาชนะ ถ้าแรงเช่อมแน่นระหว่างโมเลกุลของของเหลวน้อยกว่าแรงยึดติด
ื
ระหว่างโมเลกุลของของเหลวกับภาชนะทาให้ผิวของเหลวโค้งเว้าลง แต่ถ้าแรงเช่อมแน่นระหว่าง
ำ
โมเลกุลของของเหลวมากกว่าแรงยึดติดระหว่างของเหลวกับภาชนะจะทาให้ผิวของเหลวโค้งนูนข้น
ำ
ึ
ดังรูป 17.7 ในหนังสือเรียน
ำ
ครูอาจถามคาถามชวนคิดในหน้า 207 ให้นักเรียนอภิปรายร่วมกัน โดยครูเปิดโอกาสให้นักเรียน
แสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ แล้วครูนำาอภิปรายจนได้แนวคำาตอบดังนี้
แนวคำาตอบชวนคิด
เมื่อเทน้ำาและปรอทออกจากหลอดทดลอง ของเหลวใดจะมีโอกาสติดอยู่ข้างแก้วมากกว่ากัน
แนวคำาตอบ เมื่อเทน้ำาและปรอทออกจากหลอดทดลอง น้ำาจะติดข้างแก้วมากกว่าเพราะน้ำามีแรง
ยึดติดกับหลอดแก้วมากกว่าปรอท
ำ
้
ำ
ครูอาจให้นักเรียนสังเกตระดับนาในหลอดรูเล็ก (capillary tube) ท่จ่มลงในนา หรือสังเกตการ
้
ี
ุ
้
ซึมของนาผ่านกระดาษเย่อ หรือใช้รูป 17.8 ในหนังสือเรียนประกอบการอภิปรายปรากฏการณ์การซึมตาม
ื
ำ
รูเล็ก ซึ่งเกิดจากแรงเชื่อมแน่นและแรงยึดติดตามรายละเอียดในหนังสือเรียน
ำ
ครูอาจถามคาถามชวนคิดในหน้า 207 ให้นักเรียนอภิปรายร่วมกัน โดยครูเปิดโอกาสให้นักเรียน
แสดงความคิดเห็นแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ แล้วครูนำาอภิปรายจนได้แนวคำาตอบดังนี้
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี