Page 257 - physics5
P. 257
242 บทที่ 17 | ของแข็งและของไหล ฟิสิกส์ เล่ม 5 ฟิสิกส์ เล่ม 5 บทที่ 17 | ของแข็งและของไหล 243
แนวคำาตอบชวนคิด
อธิบายปรากฏการณ์การซึมตามรูเล็กในรูป 17.8 ได้อย่างไร
แนวคำาตอบ รูป 17.8 ก ระดับน้ำาในหลอดรูเล็กสูงกว่าระดับน้ำาภายนอกหลอด เนื่องจากแรงยึด
ติดระหว่างโมเลกุลน้ำากับแก้วมากกว่าแรงเชื่อมแน่นระหว่างโมเลกุลของน้ำา ทำาให้ระดับน้ำาในหลอด
รูเล็กสูงขึ้น
รูป 17.8 ข ระดับปรอทในหลอดรูเล็กตากว่าระดับปรอทภายนอกหลอด เน่องจากแรงยึดติด
ื
ำ
่
ำ
ระหว่าโมเลกุลปรอทกับแก้วน้อยกว่าแรงเช่อมแน่นระหว่างโมเลกุลของปรอท ทาให้ระดับปรอท
ื
ในหลอดรูเล็กลดลง
ครูให้นักเรียนยกตัวอย่างปรากฏการณ์การซึมตามรูเล็กที่พบได้ในชีวิตประจำาวัน จากนั้นร่วมกันใช้
ื
ื
ู
ี
ความร้เร่องแรงเช่อมแน่นและแรงยึดติดอภิปรายปรากฏการณ์ท่นักเรียนตัวอย่างหรืออธิบายตัวอย่าง
ปรากฏการณ์การซึมตามรูเล็กที่พบได้ในชีวิตประจำาวัน ในหนังสือเรียน
ี
ำ
ครูอภิปรายทบทวนทิศทางของแรงดึงผิวของของเหลวและสมบัติความตึงผิวของของเหลวท่ทาให ้
ั
ี
ี
้
่
ิ
ิ
ึ
ี
ิ
่
เกดปรากฏการณ์ตาง ๆ ทเก่ยวของกบความตึงผว แล้วถามนักเรยนว่า ความตงผิวหาได้อยางไร เปดโอกาส
่
ำ
ให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ ไม่คาดหวังคาตอบท่ถูกต้อง จากน้นให้นักเรียนศึกษาความ
ั
ี
สัมพันธ์ระหว่างความตึงผิว แรงดึงผิว และความยาวในแนวตั้งฉากกับแรงกระทำา ตามสมการ (17.4) และ
ี
ให้นักเรียนพิจารณากรณีท่ของเหลวท่เป็นแผ่นฟิล์มบาง แผ่นฟิล์มท่สัมผัสวัตถุมีสองด้าน ความยาวในแนว
ี
ี
ตั้งฉากกับแรงกระทำาจึงเป็นสองเท่าของความยาวที่แผ่นฟิล์มสัมผัสวัตถุ ตามรายละเอียดในหนังสือเรียน
ครูตั้งคำาถามว่า ถ้าต้องการหาความตึงผิวของของเหลวชนิดหนึ่ง ต้องปฏิบัติอย่างไร แล้วใช้สมการ
(17.4) ร่วมกันอภิปรายจนสรุปได้ว่า ในการหาความตึงผิว ต้องหาแรงดึงผิวของของเหลว ความยาวในแนว
ำ
ึ
ั
ำ
ต้งฉากกับแรงกระทา เพ่อใช้คานวณตามสมการ ซ่งสามารถศึกษาได้จากกิจกรรม 17.3 ความตึงผิวของ
ื
ของเหลว
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี
