Page 27 - physics5

12 บทที่ 15 | แม่เหล็กและไฟฟ้า ฟิสิกส์ เล่ม 5 ฟิสิกส์ เล่ม 5 บทที่ 15 | แม่เหล็กและไฟฟ้า 13

15.1 สนามแม่เหล็ก
จุดประสงค์การเรียนรู้

1. สังเกตและอธิบายสนามแม่เหล็กและเส้นสนามแม่เหล็ก
2. อธิบายและคำานวณฟลักซ์แม่เหล็กในบริเวณที่กำาหนด รวมทั้งปริมาณที่เกี่ยวข้อง
ำ
ำ
3. สังเกตและอธิบายสนามแม่เหล็กของลวดตัวนาเส้นตรง ลวดตัวนาวงกลม และโซเลนอยด ์
เมื่อมีกระแสไฟฟ้าผ่าน
สิ่งที่ครูต้องเตรียมล่วงหน้า

กรณีครูสาธิตกิจกรรมวัตถุใดเป็นแท่งแม่เหล็ก
1. แท่งแม่เหล็ก 2 แท่ง (ไม่ระบุขั้ว) แท่งเหล็ก แท่งอะลูมิเนียม รูปทรงเหมือนกัน
2. เข็มทิศ

แนวการจัดการเรียนรู้
ำ
ื
ี
ู
ครูนาเข้าส่หัวข้อ 15.1 โดยครูยกสถานการณ์หรือใช้ส่อท่แสดงถึงการประยุกต์ใช้ประโยชน์จาก
แม่เหล็ก เช่น เครื่องคัดแยกเศษเหล็ก ไขควงที่สามารถดูดสกรู เข็มทิศ จากนั้นให้นักเรียนอภิปรายร่วมกัน
จนสรุปได้ว่า แม่เหล็กสามารถดึงดูดเหล็กได้ และประยุกต์ใช้ประโยชน์ได้หลากหลาย
์
ำ
ื
ี
ครูออกแบบกิจกรรมหรือยกสถานการณ เช่น ทาเคร่องหมายท่ปลายแท่งแม่เหล็กแล้วแขวน
ื
ั
แท่งแม่เหล็กด้วยเส้นด้าย โดยให้แท่งเหล็กวางตัวในแนวราบโดยสามารถเคล่อนตัวได้อย่างอิสระ จากน้นให ้
นักเรียนผลักให้แท่งแม่เหล็กเบนไปจากแนวเดิมที่ตำาแหน่งต่าง ๆ แล้วปล่อย จากนั้นสังเกตการวางตัวของ
ื
แท่งแม่เหล็กเม่อหยุดน่งเทียบกับแนวการวางตัวของเข็มทิศ ทาซา 2 – 3 คร้ง แล้วนาอภิปรายจนสรุปได้ว่า
ำ
้
ิ
ำ
ำ
ั
ิ
ื
แท่งแม่เหล็กท่วางตัวในแนวราบและหมุนได้อย่างอิสระ เม่อหยุดน่งจะวางตัวในแนวทิศเหนือใต้เสมอ
ี
ี
ำ
้
และปลายท่ช้ไปทางทิศเหนือ เรียกว่า ข้วเหนือ ปลายท่ช้ไปทางทิศใต เรียกว่า ข้วใต ท้งน้ระหว่างทากิจกรรม
ั
ั
้
ี
ี
ี
ั
ี
ควรวางเข็มทิศให้อยู่ห่างแท่งแม่เหล็กพอสมควร
ครูใช้คำาถามว่า แม่เหล็กดึงดูดกับเหล็กได้ แล้วแม่เหล็กกับแม่เหล็กดึงดูดกันหรือไม่อย่างไร โดยครู
อาจต้งคาถามให้นักเรียนแสดงความคิดเห็นถึงวิธีการตรวจสอบการเกิดแรงระหว่างแท่งแม่เหล็ก จากน้นคร ู
ำ
ั
ั
ั
ยกสถานการณ ตามรูป 15.2 ในหนังสือเรียน และอภิปรายร่วมกัน จนสรุปได้ว่า ข้วแม่เหล็กท่เหมือนกันจะ
์
ี
ผลักกัน และขั้วแม่เหล็กที่ต่างกันจะดึงดูดกัน
ำ
ครูอาจถามคาถามชวนคิดในหน้า 6 แล้วให้นักเรียนอภิปรายร่วมกัน โดยครูเปิดโอกาสให้นักเรียน
แสดงความคิดเห็นอย่างอิสระ จากนั้นครูนำาอภิปรายจนได้แนวคำาตอบดังนี้
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี