Page 453 - JALAN PULANG

dihias dengan perak atau emas. Ganja yang merupakan sekeping besi

waja akan menjadikan mata keris bertambah lebar dari bawah ke atas

apabila dipasang di kepala mata. Ia bertujuan untuk menyelamatkan

buku lali tangan daripada mata keris musuh daripada bertikam. Keris

juga mempunyai Pendongkok iaitu benda perhiasan yang biasanya

dipasang di bawah hulu keris. Bentuknya seperti cawan kecil yang rapat

dengan hujung hulu. Ia dipasang di antara hulu keris dengan mata yang

biasanya dibuat daripada tembaga atau emas celup.

Seperkara lagi yang menarik tentang Pendongkok keris ialah ia

direka bentuk menyerupai sebentuk cincin yang dipasang di bahagian

pangkal hulu keris sebagai perhiasan dan juga pembahagi di antara

hulu serta mata keris. Biasanya Pendongkok diperbuat daripada perak

atau tembaga dan dihiasi dengan motif-motif bunga dan juga tumbuh-

tumbuhan. Ia biasanya dihasilkan melalui teknik-teknik filigree, repouse

dan juga tebuk iaitu mengikut kebiasaan pertukangan emas, perak dan

tembaga. Sungguhpun jelas kelihatan Pendongkok mempunyai bentuk

yang stereotaip namun ia dapat dibezakan melalui reka corak serta

teknik-teknik ia dihasilkan dalam membentuk hiasan tersebut.

Namun begitu ada juga Pendongkok yang dilengkapkan dengan

hiasan tatahan batu permata yang dicengkam kukuh oleh gandar-

453