Page 44 - Occupational health and safety

16

8.1 การจัดรูปงานอาชีวอนามัยในประเทศไทย

8.1.1 การจัดรูปแบบงานอาชีพอนามัยตามขนาดองค์กร ตามส านักโรคจากการประกอบ
อาชีพและสิ่งแวดล้อม (2556) สามารถแบ่งออกได้ เป็น 3 ระดับ
1) การจัดบริการอาชีวอนามัยระดับปฐมภูมิ เป็นการบริการที่จัดให้กับแรงงานใน
ชุมชน เป็นหน่วยบริการที่ใกล้ชิดผู้ประกอบอาชีพมากที่สุด อาจจัดโดยสถานประกอบการเอง (Basic

Occupational Health Services; BOHS) หรือจัดในสถานบริการสาธารณสุขระดับต้น เช่น
โรงพยาบาลส่งเสริมสุขภาพต าบล (รพ.สต.) เน้นการป้องกันโรค การควบคุมโรคและ การเฝ้าระวัง
สุขภาพ เช่น การประเมินความเสี่ยงจากการท างานอย่างง่ายโดยใช้การสังเกต หรือแบบสอบถาม การ
ตรวจคัดกรองที่ไม่ได้ใช้เทคโนโลยีทางการแพทย์ที่สูง รวมถึงการให้สุขศึกษา ค าปรึกษา การประสาน

และสนับสนุนการมีส่วนร่วมของครอบครัว ชุมชน อาสาสมัครสาธารณสุขด้านอาชีวอนามัย (อส.อช)
ื้
และหน่วยงานภาครัฐในพนที่ ในการจัดการปัญหาที่มีผลกระทบต่อสุขภาพของแรงงานในชุมชน การ
ส่งเสริมสุขภาพที่ผสมผสานกับการจัดบริการสาธารณสุขอน ๆ นอกจากนี้ยังด าเนินงานการคัดกรอง
ื่
ภาวะสุขภาพ คัดกรองโรคจากการประกอบอาชีพเบื้องต้น การปฐมพยาบาล และการส่งต่อผู้ป่วย

ส านักโรคจากการประกอบอาชีพ (2556) ได้ก าหนดบทบาทหน้าที่ของหน่วยบริการอาชีวอนามัยระดับ
ปฐมภูมิ ไว้ดังนี้
1.1) เฝ้าระวัง ป้องกัน ควบคุมโรคและภัยสุขภาพส าหรับเกษตรกร และแรงงาน

ในชุมชนกลุ่มอื่น ๆ
ื่
1.2) จัดตั้งคลินิกสุขภาพเกษตรกร เพอดูแลสุขภาพเกษตรกรอย่างครบวงจร
และต่อเนื่อง
ื่
ั
1.3) พฒนาอาสาสมัครสาธารณสุขด้านอาชีวอนามัยในชุมชนเพอการดูแล
สุขภาพและการจัดการปัญหาของเกษตรกรอย่างมีส่วนร่วม
1.4) เก็บข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลสุขภาพของเกษตรกร และแรงงานกลุ่มอน ๆ
ื่
ในชุมชน
ั
1.5) สื่อสารข้อมูลภาวะสุขภาพและอนตรายจากสิ่งแวดล้อมในการประกอบ
่
อาชีพแกชุมชน เพื่อการวางแผนป้องกันและควบคุมปัญหาสุขภาพอนเกิดจากการประกอบอาชีพ โดย
ั
เน้นการมีส่วนร่วมของชุมชน
2) การจัดบริการอาชีวอนามัยระดับทุติยภูมิ เป็นการจัดบริการทางด้าน อาชีวอ
นามัยให้แก่คนท างานในอาชีพต่าง ๆ ที่จัดโดยโรงพยาบาลชุมชน/ทั่วไป/ศูนย์ ที่มีภารกิจในด้านการ

รักษาพยาบาลที่ไม่ซับซ้อนมากนัก โดยแพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป และเฉพาะทาง ใช้เทคโนโลยีทาง
การแพทย์ที่สูงขึ้นในการตรวจคัดกรองในกลุ่มเสี่ยงโรคจากการประกอบอาชีพ สนับสนุนการจัด
จัดบริการอาชีวอนามัยระดับปฐมภูมิและหน่วยบริการปฐมภูมิที่อยู่ภายใต้ CUP ของโรงพยาบาล มี
ระบบส่งต่อผู้ป่วยเพอการรักษาอย่างต่อเนื่อง หรือหน่วยงานสาธารณสุขอาเภอ (สสอ.) ที่เน้นการ
ื่

ป้องกันโรค การควบคุมโรคและการเฝ้าระวังสุขภาพในระดับอาเภอ รวมทั้งส่งเสริม สนับสนุนการ
ท างานของหน่วยบริการอาชีวอนามัยระดับปฐมภูมิ
3) การจัดบริการอาชีวอนามัยระดับตติยภูมิ เป็นการจัดบริการอาชีวอนามัยให้แก่
คนท างานในอาชีพต่าง ๆ ที่จัดโดยโรงพยาบาลที่มีศักยภาพสูง เช่น โรงพยาบาลทั่วไป หรือ