Page 73 - Occupational health and safety

45

ภาพที่ 2.10 แสดงโครงสร้างผิวหนัง
ที่มา: จาก information-about-the-skin, โดย Cairn Technology Ltd., ม.ป.ป, http://www.

cairntechnology.com/information-about-the-skin.

1) การล าเลียงสารแบบธรรมดา (Passive transport) (Lodish, et al, 2000)
โดยอาศัยหลักการแพร่ (Diffusion) ผ่านเซลล์เป็นการเคลื่อนที่ของสารตามความแตกต่างของความ

เข้มข้นของสารโดยจะเคลื่อนที่จากด้านที่มีความเข้มข้นสูงไปสู่ด้านที่มีความเข้มข้นต่ าโดยไม่ต้องใช้
พลังงาน และเป็นไปได้ทั้งแบบอาศัยตัวพาและไม่อาศัยตัวพา การเคลื่อนที่แบบนี้จะเกิดอย่างต่อเนื่อง
จนกว่าความเข้มข้นของสารที่อยู่ทั้งสองด้านเท่ากัน แบ่งเป็น
1.1) การแพร่แบบธรรมดา (Simple diffusion) เป็นการแพร่กระจายของสารที่มี

โมเลกุลเล็กผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ทางรูพรุนของเซลล์แบบไร้ทิศทาง
1.2) ออสโมซิส (Osmosis) เป็นการแพร่ของของเหลวผ่านเนื้อเยื่อ ซึ่งตามปกติจะ
หมายถึงการแพร่ของน้ าผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ โดยการแพร่ของน้ าจะแพร่จากบริเวณที่มีน้ ามาก (เจือจาง

กว่า) ผ่านเยื่อหุ้มเซลล์เข้าสู่บริเวณที่มีน้ าน้อย (เข้มข้นมากกว่า)
1.3) การแพร่แบบฟาซิลิเทต (Facilitated diffusion) เป็นการเคลื่อนที่ของสารผ่านเยื่อ
หุ้มเซลล์ โดยอาศัยเกาะไปกับโปรตีนที่เป็นโปรตีนตัวพา (Carrier) โดยไม่มีการใช้พลังงานจากเซลล์
เช่น การล าเลียงออกซิเจนเข้าสู่เซลล์ต่าง ๆ
2) การล าเลียงสารแบบแอกทิฟทรานสปอร์ต (Active transport) (Lodish, et al, 2000)

เป็นการเคลื่อนที่ของสารโดยใช้พลังงาน เป็นการล าเลียงสารจากบริเวณที่มีความเข้มข้นของสารต่ าไป
ยังต าแหน่งที่มีความเข้มข้นของสารนั้นสูงได้ โดยใช้พลังงานจากกระบวนการเมแทบบอลิซึม เข้าร่วม
ด้วย เช่น โซเดียมโพแทสเซียมปั๊ม (Sodium potassium pump) ของเซลล์กล้ามเนื้อและเซลล์

ประสาท