Page 129 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

121


ิ


ั
่
ื
่
ื
้
ท้งนีการวิจัยทางสาธารณสุขศาสตรนิยมสรางเครืองมอแบบประมาณคาเพอวัดเจตคตตอปญหา
สุขภาพดานตาง ๆ ตามแบบลิเครท (Likert’s method) ซงเปนเครื่องมือวัดเจตคตทีสรางงาย มความ
่
ึ
ิ
ี
ิ
่
ื
ิ
เชื่อม่นสูงและพัฒนาเพ่อวัดดานความรูสึกไดหลายอยาง การสรางเครื่องมือวัดเจตคตแบบนี้เปนวิธี
ั

ประเมินน้ําหนักความรูสึกของขอความในตอนหลัง คือ หลังจากเอาเครืองมอไปสอบวัดแลว การสราง
ื
่
ขอความที่แสดงความรูสึกตอเปาเจตคติจะตองใหครอบคลุมและสัมพันธซึ่งกันและกน ขอความอาจจะเปน
ั

ทางบวกหมดหรือทางลบหมดหรือผสมกันก็ได
ิ

ิ
มาตรการวัดแบบลิเครท (Likert, 1967) เกดจากกระบวนการตรวจสอบขอความในแบบวัดเจต

ิ
้
่
ั
่
ี
ื
ู
ึ
คตซงเปนการตรวจสอบขนแรกเพ่อดความเหมาะสมของขอความทจะนําไปใชวัดเจตคตตามเปาหมาย ซง
่
ิ
ึ

ั


แบงระดับการตอบออกมากกวา 2 ระดบ เชน แบงเปน 3 ระดบ (เห็นดวย ไมแนใจ ไมเห็นดวย) แบงเปน
ั

ั
่


้


่
5 ระดบ (เห็นดวยอยางยิง เห็นดวย ไมแนใจ ไมเห็นดวย ไมเห็นดวยอยางยิง) เปนตน ทงนีอาจจะเปนไป
ั

้
ี


่
ในลักษณะอนกไดขนอยูกบขอความทแสดงความรูสึก เชน ปฏิบัติทุกครัง ปฏิบัตปานกลาง ไมปฏิบัติ เปน
ิ

้
ื
่
ึ

ั
็

้
ึ
ี
ตน ซ่งจากการศึกษาเอกสารวิชาการตาง ๆ เก่ยวกับแบบวัดเจตคติตามแนวคิดของลิเครท พบวา สวน
ิ
้
ั

้
ํ



้


ใหญนักวิชาการนิยมแบงน้าหนักของขอความออกเปน 5 ระดับ ทงนีการจะบอกไดวาขอความขอนีจะม ี
น้ําหนักความรูสึกระดับใดนั้น ลิเคิรทใชวิธีการคํานวณน้ําหนักขอความ 3 วิธี คือ

1. วิธีหาน้าหนักซกมา (Sigma deviate weighting method) ดวยการหาคาสวนเบียงเบน
่

ิ
ํ
มาตรฐานจากจุดกลางของพื้นที่ของแตละตัวเลือกที่มอยู
ี

2. วิธีหาน้ําหนักคะแนนมาตรฐาน (Standard score weighting) ดวยการหาคะแนนมาตรฐาน
ที่จุดกลางของชวงพอดี คลายเปนคะแนนมาตรฐานเฉลี่ยของชวงในตัวเลือกหนึ่ง
ิ
ํ
ํ
3. วิธีกาหนดน้าหนักแบบพลการ (Arbitrary weighting method) เปนการกําหนดโดยคดวา
ถามากที่สุดให 5 ถัดมาเปน 4 เปน 3 จนถง 1 หรือ 0 ตามลําดับ
ึ
ํ
้
้
ั
ั

ั
ทงนีวิธีการหาคาน้ําหนักระดบความรูสึกของขอความทง 3 วิธีนี ใหคาน้าหนักใกลเคียงกัน ม ี
้
้
ํ
ความสัมพันธกนสูงมากถง 0.99 ดงนันวิธีกําหนดน้าหนักแบบพลการ (Arbitrary weighting method)
้
ั
ึ
ั
จึงไดรับความนิยมและใชมากที่สุด (ชวลิต ชูกําแพง, 2548)

ตัวอยาง แบบสอบถามการรับรูการเสริมสรางภาวะสุขภาพทางสังคมตามหลักพทธศาสนา
ุ
ขอความ ระดับการรับรู 

มากที่สุด มาก ปานกลาง นอย นอยที่สุด
ี
1. สมาชิกในครอบครัวมความสัมพันธที่ดี
เสียสละ มีน้ําใจตอกันทําใหครอบครัวเปน
สุข
2. การมีธรรมะเปนเครื่องยึดเหนี่ยวจิตใจ
ในครอบครัวทําใหครอบครัวเปนสุข

การตรวจคุณภาพเครื่องมือ
ุ
่
ี
การตรวจสอบคณภาพเครื่องมือเปนกระบวนการวิเคราะหเพ่อหาคาดชนีทบงชี้คุณภาพของ
ั
ื
เครื่องมอนั้นวาเปนอยางไร โดยจะดาเนินการหลังจากการสรางและพัฒนาเครื่องมือเสร็จสิ้น (สมชาย

ํ
ื
ี
ชูกําแพง, 2554) คณภาพของเครื่องมือท่ใชในการเก็บรวบรวมขอมูลมีความสําคัญยิ่งตอความถูกตอง
ุ