Page 151 - วิธีวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์เบื้องต้น

143

ิ
ตัวแปรที่ใชในการวิเคราะหการถดถอยมีสองแบบใหญๆ คือ ตัวแปรอสระ (Independent
ิ
variable หรือ Regressor หรือ Predictor) กบตัวแปรตาม (Dependent variable) โดยทตัวแปรอสระ
ี่
ั

ึ
ตองเปนตัวแปรที่ทราบคาและนักวิจัยเปนผูกาหนดคาของตวแปรอสระในการทดลองหรือการศกษา การ
ํ
ั
ิ
วิเคราะหถดถอย แบงตามลักษณะของขอมูลและสมการถดถอยหรือโมเดลการวิเคราะหถดถอย
ั
ี
(Regression analysis model) ท่แสดงความสัมพนธระหวางตัวแปรตนและตัวแปรตาม ไดเปน 4
ประเภท ดังนี้
1) โมเดลการวิเคราะหถดถอยพหุคูณ (Multiple regression analysis model) เปนโมเดล

่
การวิเคราะหถดถอยใชศกษาความสัมพันธระหวางตัวแปร Y กบตวแปร X1, X2, ... เมอตวแปรม ี
ั
ื
ั
ั
ึ
ความสัมพันธแบบเสนตรง ดังสมการ
Y = b0 + b1 X1+ b2 X2+ …. + e
ี
2) โมเดลการวิเคราะหถดถอยโพลีโนเมยล (Polynomial regression analysis model)
ึ
ี
ั
ั
ั

ั
เปนโมเดลการวิเคราะหถดถอยใชศกษาความสัมพนธระหวางตัวแปรตนตวเดยว และตวแปรตามตวเดียว
เมื่อมีความสัมพันธแบบเสนโคงดังสมการ
Y = b0 + b1 X + b2 X2 + …. + e
3) โมเดลการวิเคราะหถดถอยพหุคณมตวแปรดัมม่ (Multiple regression analysis
ั
ี
ู
ี
ั
model with dummy variables) เปนโมเดลการวิเคราะหถดถอยใชศกษาความสัมพนธระหวางตัวแปร
ึ


ี
ตามหนึ่งตัวแปรกบตัวแปรตนท่เปนตัวแปรนันเมตริกท่ไดรับการใหรหัสใหม (Recode) หรือไดรับการ
ั
ี
ี
่
ั
้

ั
่
ึ
ี
ั
ี
ี
เปลี่ยนรูป (Transform) ใหเปนตวแปรดมมสามารถใชศกษาไดทงกรณทตัวแปรมความสัมพันธแบบ
เสนตรงและเสนโคง ไดผลการวิเคราะหเชนเดยวกนกับโมเดลการวิเคราะหความแปรปรวน (ANOVA
ี
ั
่
ี

ั
ึ่
model) ดงสมการ เม่อมี D1, D2, … Dm-1 เปนตวแปรดมมทสรางขนแทนตวแปรตน X ซงเปนตัว
่
ี
้
ึ
ื
ั
ั
ั
แปรนันเมตริกที่มี m คา ดังนี้
Y = b0 + b1 D1+ b2 D2+ …. + Dm-1+ e
ี
ู
4) โมเดลการวิเคราะหถดถอยพหุคณมเทอมปฏิสัมพันธ (Multiple regression analysis
ั
ึ
model with interaction term) เปนโมเดลการวิเคราะหถดถอยใชศกษาความสัมพนธระหวางตัวแปร
กรณีที่มีอิทธิพลทั้งอิทธิพลหลักจาก X, Z และอิทธิพลปฏิสัมพันธ (X*Z) ตอตัวแปรตาม ดังสมการ
Y = b0 + b1 X + b2 Z + b2 XZ + …. + e
่
้
ั
ื
ี
นอกจากนียังมการพฒนาโมเดลการวิเคราะหถดถอยเพอศกษาความสัมพนธระหวางตัวแปร ใน
ั
ึ
ิ
ั
ื
รูปเสนโคงตว ‘S’ และโมเดลแบบอ่น ๆ เชน การวิเคราะหถดถอยโลจิสตก (Logistic regression
analysis) การวิเคราะหล็อก-ลิเนียร (Log-linear analysis) การวิเคราะหโลจิท (Logit analysis) เปนตน
ึ
ตัวอยางการนําเสนอตาราง และการอานผลการวิเคราะหการถดถอยการศกษาความสัมพนธของ
ั
ปจจัยสวนบุคคล ความรู และเจตคติ กบการปฏิบัตตนในการใชประโยชนพชสมนไพรพนบานของ
ื
ิ
้
ุ
ื
ั
ประชาชนในพื้นที่ลุมน้ําลี้ ดังนําเสนอในตารางที่ 7.6
การศึกษานี้ใชรูปแบบสมการวิเคราะหความสัมพันธ ดังนี้
y = a + b x + b x + b x +……+ b x
6 6
3 3
2 2
1 2
ทั้งนี้เมื่อนําตัวแปรทั้ง 6 ตัวเขาสมการแลวคํานวณดวยวิธี Enter ไดแก
X อายุเฉลี่ย (ป)
1
X รายไดตอเดือน (บาทตอเดือน)
2