Page 104 - พุทธปรัชญาที่ปรากฏในงานวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากูร
P. 104
๙๑
เพราะไม่เกี่ยวข้องกับชีวิต ไม่เป็นไปเพื่อความดับทุกข์ การที่จะให้เข้าใจเรื่องชีวิตได้ดีจะต้องศึกษา
่
์
ิ
์
่
เรืองตางๆ คือ ๑) เบญจขันธ ๒)ไตรลักษณ ๓)ปฏจจสมุปบาท ๔)อริยสัจ และ ๕)หลักกรรม
ศาสนาแต่ละศาสนามุ่งเสนอคำสอนเกี่ยวกับโลกและชีวิตอย่างมีเหตุผลมีระบบ คำสอน
เหล่านั้นได้สร้างโลกทัศน์ใหกับศาสนิก โลกทัศน์ของชาวพุทธย่อมต่างจากโลกทัศน์ของพราหมณ์ โลก
้
ทัศน์คือมุมมองชีวิตที่มนุษย์ใช้ตีความประสบการณ์เพื่อเลือกทางดำเนินชีวิต โลกทัศน์ของใครก็เปน
็
้
ั
ึ
ั
่
ปรัชญาของคนนน โลกทัศน์ของชาวพุทธจงเป็นพุทธปรัชญา อภิปรัชญาในพุทธปรชญาศึกษาเกียวกับ
ิ
ความจริง หรือสัจจะ ๒ อย่างคือ สมมติสัจจะ และปรมัตถสัจจะ กล่าวคือ ๑)สมมติสัจจะ ความจรง
โดยสมมติ คือสิ่งที่จริงเพราะบัญญัติของชาวโลกเพื่อการรับรู้ร่วมกัน เช่น ขันธ์ ๕ ที่ไม่มีความเป็นจริง
โดยสภาวะของตนเอง จัดเป็นความจริงโดยสมมติของชาวโลก ๒)ปรมัตถสัจจะ คือ ความจริงโดย
ปรมัตถ์ หรือ ความจริงแท้สูงสุดตามสภาวะที่เป็นเองโดยไม่อาศัยการสมมติบัญญัติของชาวโลก ใน
ิ
ั
ส่วนญาณวิทยาน้น พุทธปรัชญาได้แสดงถึงสัญญาบริสุทธิ์ คือ การรับรูสิงทั้งหลายตามทีปรากฏจับจต
่
้
่
่
่
่
ุ
็
ิ
็
โดยไม่ใหความหมายปรงแต่งเพิมเติมจนเกิดปปัญจะ รับรู้สภาวะของสรรพสิงตามทีเปนจรง คือ รู้เหน
้
อนิจจัง ทุกขัง และ อนัตตา ความรู้ไตรลักษณ์นี้คือ ปัญญาหรือความรู้ มีแหล่งที่มา ๓ ประการ ตาม
แหล่งที่มาคือ ๑) สุตมยปัญญา หมายถึง ความรู้ที่เกิดจากการศึกษาเล่นเรียน หรือรับการถ่ายทอด
ั
ุ
ต่อๆกันมาจากผู้อ่น ๒) จินตามยปญญา หมายถึง ความรู้ทีเกิดจากการคดพิจารณาหาเหตผล และ ๓)
ิ
่
ื
ภาวนามยปัญญา หมายถึง ความรู้จักประสบการณ์จริงตรง อันเกิดจากสัญญาบริสุทธิ์และสัญญา
พิเศษ ส่วนจริยศาสตร์ในพุทธปรัชญา ได้แก่การทำความดี คือการดำเนินไปตามหนทางสู่นิพพาน
ได้แก่ อริยมรรคมีองค์ ๘ ประกอบด้วย ๑) สัมมาทิฏฐิ ๒)สัมมาสังกัปปะ ๓)สัมมาวาจา ๔)
สัมมากมมันตะ ๕)สัมมาอาชวะ ๖)สัมมาวายามะ ๗)สัมมาสต ๘)สัมมาสมาธ ิ
ิ
ั
ี
ั
ในการเขียนวรรณกรรมของท่านรพินทรนาถ ฐากูร ท่านจะเขียนด้วยภาษาเบงกาลี อน
เป็นภาษาถิ่นของท่าน จากนั้นจึงแปลเป็นภาษาอังกฤษอีกทอดหนึ่ง ยังไม่พบเอกสารที่ระบุจำนวนที่
แน่ชัด สามารถสรุปได้เป็นเบื้องต้นดังนี้ ๑) งานที่เป็นภาษาเบงกาลี ๒๖๐ เรื่อง ๒) งานที่แปลเปน
็
้
ิ
ภาษาอังกฤษ มีจำนวน ๖๑ เรื่อง งานวรรณกรรมของท่านรพนทรนาถ ฐากูร ที่เป็นภาษาไทยนันแปล
มาจากภาษาอังกฤษอีกทอดหนึ่ง นักการศึกษาในประเทศไทยได้ให้ความสนใจงานของท่านรพินทร
นาถ ฐากูร มาเป็นเวลานานแล้ว ปัจจุบันพบงานแปลทั้งที่แปลทั้งเล่ม และที่แปลเพียงบางเรื่องแต ่
่
้
รวมอยู่ในเล่มกับงานของผูอื่นขณะที่ทำวิจัยนี้ ๓๐ เล่ม แปลโดยนักแปลชาวไทย รวม ๑๙ คน พบวา
งานที่เก่าแก่ที่สุด ได้แก่ สาธนา ที่แปลโดย ศ.ดร.ระวี ภาวิไล ที่เริ่มแปลตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๒๔๗๘ ขณะ
เป็นนักศึกษา หากแต่ว่าใช้เวลาแปลและทบทวนอยู่หลายปี กว่าจะได้พิมพ์เผยแพร่ก็ล่วงเลยมา ๓๐
ี
่
กวาปแล้ว
พุทธปรัชญาที่ปรากฏในงานวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากูร พบว่ามีการกล่าวถึง
อภิปรัชญาระบุถึงความจริงสูงสุด หรือ อันติมสัจจะ ในทางพระพุทธศาสนา คือ พระนิพพาน หากแต ่
มิได้ระบุรายละเอียดลงไป ในส่วนของญาณวิทยา ท่านก็ได้ระบุถึงวิปัสสนาเช่นกัน แต่ก็หาได้แสดง
่
รายละเอียดแตอย่างใดไม่ ในวรรณกรรมของท่านรพินทรนาถ ฐากูร ที่แปลเป็นภาษาไทย จะพบจริย
