Page 99 - พุทธปรัชญาที่ปรากฏในงานวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากูร

๘๖

์
้
ุ
ุ
ั
ี
่
ั
ิ
ปรัชญาของคนนน โลกทัศนของชาวพทธจงเปนพทธปรชญา อภปรัชญาในพทธปรัชญาศึกษาเกยวกบ
ุ
ั
ึ
็
ความจริง หรือสัจจะ ๒ อย่างคือ สมมติสัจจะ และปรมัตถสัจจะ กล่าวคือ ๑) สมมติสัจจะ ความจรง ิ
่
โดยสมมติ คือสิ่งที่จริงเพราะบัญญัติของชาวโลกเพื่อการรับรู้ร่วมกัน เช่น ขันธ์ ๕ ทีไม่มีความเป็นจริง
โดยสภาวะของตนเอง จัดเป็นความจริงโดยสมมติของชาวโลก ๒) ปรมัตถสัจจะ คือ ความจริงโดย
ปรมัตถ์ หรือ ความจริงแท้สูงสุดตามสภาวะที่เป็นเองโดยไม่อาศัยการสมมติบัญญัติของชาวโลก ใน
่
่
้
ั
ิ
ส่วนญาณวิทยาน้น พุทธปรัชญาได้แสดงถึงสัญญาบริสุทธิ์ คือ การรับรูสิงทั้งหลายตามทีปรากฏจับจต
่
่
้
ุ
่
ิ
็
โดยไม่ใหความหมายปรงแต่งเพิมเติมจนเกิดปปัญจะ รับรู้สภาวะของสรรพสิงตามทีเปนจรง คือ รู้เหน
็
อนิจจัง ทุกขัง และ อนัตตา ความรู้ไตรลักษณ์นี้คือ ปัญญาหรือความรู้ มีแหล่งที่มา ๓ ประการ ตาม
แหล่งที่มาคือ ๑) สุตมยปัญญา หมายถึง ความรู้ที่เกิดจากการศึกษาเล่นเรียน หรือรับการถ่ายทอด
ิ
ื
่
ั
้
ู
ตอๆกนมาจากผูอน ๒) จนตามยปญญา หมายถึง ความรทีเกดจากการคดพจารณาหาเหตผล และ ๓)
ิ
่
ุ
ั
ิ
่
ิ
้
ภาวนามยปัญญา หมายถึง ความรู้จักประสบการณ์จริงตรง อันเกิดจากสัญญาบริสุทธิ์และสัญญา
พิเศษ ส่วนจริยศาสตร์ในพุทธปรัชญา ได้แก่การทำความดี คือการดำเนินไปตามหนทางสู่นิพพาน
ได้แก อริยมรรคมีองค์ ๘ ประกอบด้วย ๑) สัมมาทิฏฐิ ๒) สัมมาสังกัปปะ ๓) สัมมาวาจา ๔)
่
ิ
ั
สัมมากมมันตะ ๕) สัมมาอาชวะ ๖) สัมมาวายามะ ๗) สัมมาสต ๘) สัมมาสมาธ ิ
ี
็
ในการเขียนวรรณกรรมของท่านรพินทรนาถ ฐากูร ท่านจะเขียนด้วยภาษาเบงกาลี อันเปน
่
ุ
่
ั
ึ
่
ั
่
ี
ึ
็
ั
่
้
ั
ภาษาถินของท่าน จากนนจงแปลเปนภาษาองกฤษอกทอดหนง ยงไม่พบเอกสารทีระบจำนวนทีแนชด
สามารถสรุปได้เป็นเบื้องต้นดังน้ ๑) งานที่เป็นภาษาเบงกาลี ๒๖๐ เรื่อง ๒) งานที่แปลเป็น
ี
่
ภาษาอังกฤษ มีจำนวน ๖๑ เรื่อง งานวรรณกรรมของท่านรพินทรนาถ ฐากูร ทีเป็นภาษาไทยนั้นแปล
มาจากภาษาอังกฤษอีกทอดหนึ่ง นักการศึกษาในประเทศไทยได้ให้ความสนใจงานของท่านรพินทร
ู
นาถ ฐากร มาเป็นเวลานานแล้ว ปัจจุบันพบงานแปลทั้งที่แปลทั้งเล่ม และที่แปลเพียงบางเรื่องแต่
ี
้
รวมอยู่ในเล่มกับงานของผู้อื่นขณะที่ทำวิจัยน ๓๖ เล่ม แปลโดยนักแปลชาวไทย รวม ๒๒ คน พบวา
่
งานที่เก่าแก่ที่สุด ได้แก่ สาธนา ที่แปลโดย ศ.ดร.ระวี ภาวิไล ที่เริ่มแปลตั้งแต่ ปี พ.ศ. ๒๔๗๘ ขณะ
เป็นนักศึกษา หากแต่ว่าใช้เวลาแปลและทบทวนอยู่หลายปี กว่าจะได้พิมพ์เผยแพร่ก็ล่วงเลยมา ๓๐
ี
่
กวาปแล้ว
พุทธปรัชญาที่ปรากฏในงานวรรณกรรมของรพินทรนาถ ฐากูร พบว่ามีการกล่าวถึง
อภปรัชญา ระบถึงความจริงสูงสุด หรือ อันติมสัจจะ ในทางพระพุทธศาสนา คือ พระนิพพาน หากแต่
ุ
ิ
มิได้ระบุรายละเอียดลงไป ในส่วนของญาณวิทยา ท่านกได้ระบุถึงวิปัสสนาเช่นกัน แต่ก็หาได้แสดง
็
ิ
รายละเอียดแต่อย่างใดไม่ ในวรรณกรรมของท่านรพินทรนาถ ฐากูร ที่แปลเป็นภาษาไทย จะพบจรย
ศาสตร์ในพุทธปรัชญาเด่นชัดมาก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในเรื่องของความรักหรือความเมตตาในพรหม
วิหาร เป็นสิ่งถูกเอ่ยถึงบ่อยที่สุด และยกย่องว่า เป็นคำสอนหลักของพระพุทธศาสนา นอกจากนี้ เรา
ยังสามารถพบเรื่องกรรมหรือกฎแห่งกรรมปรากฏในงานวรรณกรรมหลายเรื่อง จุดแข็งของท่านรพิน-
ทรนาถ ฐากูร ในการนำเสนอพุทธปรัชญาในงานวรรณกรรมของท่าน อยู่ตรงที่ท่านเป็นชาวอินเดีย ที ่
เกิดในตระกูลที่มีฐานะและมีการศึกษาดี ทั้งใฝ่ใจในด้านปรัชญาศาสนา มีความลึกซึ้งในปรัชญา
ตะวันออก โดยเฉพาะอย่างยิ่ง คือปรัชญาอินเดีย ท่านได้พยายามยกจุดเด่นของพระพุทธศาสนาอยู่ที ่
ความรักความเมตตาต่อกันเป็นหัวใจสำคัญ ท่านจะหลีกเลี่ยงอธิบายเรื่องปรมัตถะสัจจะที่ว่าด้วย จต
ิ