Page 170 - เอกสารคำสอน ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา

หลักการของการพัฒนาที่ยั่งยืน

หลักการของการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) ประกอบด้วย หลักการ
และแนวคิดที่สำคัญ 2 ประการ คือ 1) แนวคิดเรื่อง “ความต้องการ” เป็นความต้องการพื้นฐาน

่
ที่จำเป็นในกลุ่มคนยากจนของโลก ซึ่งควรได้รับความช่วยเหลือเป็นอันดับแรก 2) ความคิดเรือง
“ขีดจำกัด” ที่ขึ้นอยู่กับความสามารถของสิ่งแวดล้อม เนื่องจากการถูกเอารัดเอาเปรียบโดย

เทคโนโลยีและสถาบันสังคม ซึ่งมุ่งหวังเพื่อสนองตอบความต้องการของคนรุ่นปัจจุบันและ
อนาคต ดังนั้น การพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมของทุกประเทศ ต้องได้รับการพิจารณาตาม

แนวความคิดหลักของความยั่งยืน (พระมหาสุพร รกฺขิตธมฺโม, 2561, น. 19-20)

การพัฒนาที่ยั่งยืนจึงต้องสนองความต้องการพื้นฐานของทุกคนรวมถึงโอกาสความ
ต้องการเพื่อให้มีชีวิตดีขึ้น แต่สิ่งเหล่านี้ขึ้นอยู่กับเงื่อนไขของมาตรฐานการบริโภคซึ่งทุก ๆ คน

ควรมีโอกาสรับร่วมกัน ภายใต้ขอบเขตความเป็นไปได้ของระบบนิเวศ และเป็นไปตามทิศทาง

เชิงนโยบายเพื่อนำไปสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน (พฤทธิ์ ศิริบรรณพทักษ์, 2553) ตามประเด็นที ่
สำคัญดังนี้ 1) ประชากรและการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ 2) ความมั่นคงด้านอาหาร 3) ชาติ

พันธุ์และระบบนิเวศ 4) พลังงาน 5) อุตสาหกรรมที่ผลิตมาก แต่ลงทุนน้อย และ 6) การท้าทาย

ความเป็นเมือง ดังนั้น จึงกล่าวได้ว่าการที่จะสามารถสนองตอบความต้องการของมนุษย์และ

ั
บรรลุถึงศักยภาพของการเจริญเติบโตได้ จะเกี่ยวข้องกบสองเรื่อง (ดลพัฒน์ ยศธร, 2542, น.
37) ดังนี้ 1) การเพิ่มขีดความสามารถในการผลิต ขณะเดียวกันต้องเพิ่มโอกาสของความเท่า

เทียมกันสำหรับทุกคนด้วย (ความเท่าเทียม) 2) การพัฒนาที่ยั่งยืนจะเกิดขึ้นได้เกี่ยวข้องกบ
ั
สภาวะการเพิ่มจำนวนประชากรที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงความสามารถในการผลิตของ
ระบบนิเวศ (ความสมดุล) สอดคล้องกับพระธรรมปิฎก (ป.อ.ปยุตฺโต) (2544, น. 238) ที่ได้

กล่าวว่า หลักการเรื่องการพัฒนาที่ยั่งยืน (Sustainable Development) แนวพุทธ คือ การ

พัฒนามนุษย์ ตามหลักการทางพระพุทธศาสนา ด้วยการพัฒนาระบบการดำเนินชีวิตทั้งสาม
ด้านให้เป็นการพัฒนาเต็มทั้งคนก่อน จึงจะเป็นการพัฒนาที่ได้ผล คือ ระบบแห่งไตรสิกขา

่
ได้แก ศีล สมาธิ ปัญญา โดยเน้นเฉพาะประเด็นที่พึงพัฒนาเป็นสำคัญในด้านพฤติกรรม เป็น
ช่องทางให้เกิดการพัฒนาต่อเนื่องไปถึงการพัฒนาด้านจิตใจและด้านปัญญาได้ดีด้วย
ั
สรุปได้ว่า หลักการของการพฒนาที่ย่งยืน เป็นการคำนึงถึงผลกระทบที่จะเกิดขึนกับ
้
ั
คนในปัจจุบันและอนาคตจากสิ่งที่กระทำขึ้นในปัจจุบัน ทั้งประโยชน์และโทษที่จะได้รับ มนุษย ์
จึงควรพัฒนาจิต ในการหาความสุขที่เป็นอิสระ มีคุณธรรม มีปัญญา มีความรู้เข้าใจโลกและ
ชีวิตตามความเป็นจริงของธรรมชาติ เป็นผู้ที่เอื้อเฟื้อเกื้อกูลต่อสังคมมนุษย์และธรรมชาติ

สิ่งแวดล้อมไม่ให้แสดงพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์ ถึงจะบรรลุจุดหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน

เอกสารคำสอน รายวิชา 161423 ประเด็นคัดสรรทางการศึกษา 3(3-0-6) เรียบเรียงโดย ผศ.ดร.รักษิต สุทธิพงษ์ หน้า 142

ุ
ึ
ิ
142 เอกสารค�าสอน ประเด็นคัดสรรทางการศกษา | ผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.รักษต สทธิพงษ ์