Page 246 - Aardrijkskunde Vakstudie 2_1920

autochtonen en ze vallen weinig op. Anderzijds Marokkanen en Turken, waarbij sommige
Oost- en Zuid-Europese migranten aansluiten. Door hun andere levenswijze, taal en
cultuur komen ze soms in conflictsituaties tegenover de Belgen’. De boodschap is
duidelijk: Turken en Marokkanen zijn anders, zij hebben een andere cultuur. Met hen
samenleven levert dus conflicten op. Andere handboeken bevestigen die these. ‘In welke
omstandigheden bestaan er kansen op conflicten tussen jongeren en andere bewoners
van een wijk?’ Het antwoord: ‘Vooral op plaatsen waar een verschil in cultuur gebonden
is aan een lagere welvaart kunnen spanningen tussen allochtonen en autochtonen
ontstaan’.

Sommige handboeken gaan zelfs zo ver om de oorzaken van conflictsituaties bij de
aanwezigheid van vreemdelingen zelf te zoeken: ‘In Brussel zijn er ernstige problemen
vanwege het grote absolute aantal vreemdelingen. De concentratie van Marokkanen in
Borgerhout veroorzaakt ook spanningen met de autochtone bevolking in Antwerpen’.
Wereldvisie 2 gaat dezelfde tour op door een artikel uit Knack te citeren: “Bij een
schietpartij en daarop volgend protest van jonge migranten kwamen de onderliggende
problemen van de buurt weer in beeld. Meer dan 60% van de bewoners zijn migranten.
Bij de vreemde bevolking domineren de Marokkanen het straatbeeld. Men telt er liefst
38 nationaliteiten, waaronder ook tal van Afrikaanse vluchtelingen’.

Dat het ook anders kan, wordt nog op dezelfde pagina van dat handboek bewezen. In het
citaat zelf gaat het iets verder al over werkloosheid, verloedering en een falend
jeugdbeleid. Elders op de pagina worden de conflicten teruggebracht tot
huisvestingsproblemen en jobonzekerheid: ‘De slechte woonomstandigheden en de hoge
werkloosheid in deze buurten brengen spanningen met zich mee’. Of nog: ‘In gebieden
waar veel migranten wonen kunnen conflicten voorkomen tussen mensen van het
gastland en migranten. Het kernprobleem is dat de migranten tot de arme
bevolkingsgroep behoren’. Zeggen dat conflicten voortkomen uit werkloosheid,
verloedering of armoede is al helemaal iets anders dan zeggen dat ze het gevolg zijn van
de botsingen tussen culturen of het geconcentreerd voorkomen van vreemdelingen.

Wij denken dan ook niet dat de spanningen en de conflicten tussen allochtonen en
autochtonen doodgezwegen moeten worden, wel dat ze in een breder socio-economisch
kader moeten worden geplaatst. Bovendien lijkt het ons noodzakelijk om thema’s als
xenofobie, racisme en discriminatie in handboeken aan te kaarten. In deze materie zijn
alle handboeken het namelijk roerend eens: conflicten kunnen toegeschreven worden
aan het geconcentreerd voorkomen van vreemdelingen, aan hun andere cultuur, aan hun
werkloosheid of aan hun armoede, maar niet aan onze onverdraagzaamheid, onze
xenofobie of ons racisme. Want, ‘hun andere cultuur kan bij de Vlaamse jeugd op respect
rekenen’.

▪ Geen aandacht voor discriminatie

In geen enkel handboek worden discriminatie of racisme in België aangehaald, laat staan
in verband gebracht met de arbeids- of huisvestingssituatie van migranten of met de
eerder beschreven samenlevingsproblemen. Bekijken we bijvoorbeeld enkele citaten in
verband met de woonproblematiek: ‘In de centrale wijken en langs de vroegere

1 AA VS 2 246 © 2019 Arteveldehogeschool