Page 62 - Aardrijkskunde Vakstudie 2_20142015

industrie en toeristische industrie. Met industriële werkwijze bedoelt men duidelijk de
grootschalige organisatie met marketing, publiciteit, groothandel, massaproductie en
massa consumptie. Andere onderzoekers spreken van de-industrialisatie en een
tertiairiseringsproces die typisch zijn voor de zogenaamde postindustriële fase. Als
oorzaken van de-industrialisatie worden genoemd:

- Technologische vernieuwingen, zoals grootschalige mechanisatie, automatisatie,
robotisatie en rationalisatie, maken het mogelijk om op arbeid te besparen en
arbeidsproductiviteit te verhogen.

- Dit zou op zijn beurt veroorzaakt worden door onze hoge lonen, en vooral door
de sociale lasten daarop.

- De hoge energieprijzen zijn kostenverzwarend en men moet op wereldschaal
concurrentieel blijven zodat op alle fronten moet bespaard worden.

Ook in andere industrielanden doen zich dergelijke ontwikkelingen voor. De de-
industrialisatie slaat op een daling van de tewerkstelling en een relatieve achteruitgang
ten opzichte van de andere sectoren, niet op een vermindering van het productievolume.
Met een dalend personeelsbestand slaagt men er in tegelijkertijd de industriële productie
te verhogen. Het relatieve aandeel van de industrie liep in de drie gewesten achteruit,
maar was het grootst in Wallonië en vooral in Brussel. Bovendien blijkt de verschuiving
van de tewerkstelling naar de tertiaire sector vooral voor weinig gekwalificeerde mensen
en laaggeschoolden grote problemen op te leveren.

4.3 Het industrielandschap in Europa

4.3.1 Het Ruhrgebied als voorbeeld13

4.3.1.1 Introductie
Het Ruhrgebied kan omschreven worden als een aaneengesloten stedelijk gebied waar
momenteel zo’n 5,3 miljoen mensen wonen. De oppervlakte van het Ruhrgebied bedraagt
circa 4.400 km². Het Ruhrgebied is geen provincie van Duitsland; de term duidt eerder een
vrijwillige samenwerking tussen elf steden en vier Kreisen (een soort mini-provincies) aan,
waarbij men probeert te komen tot een gemeenschappelijke ruimtelijke planning, het
ontwikkelen en beheren van natuurgebieden, een versterking van de economische
structuur en de marketing van het gebied.

In het Ruhrgebied kruisen twee belangrijke verkeersaders elkaar. De belangrijkste is
natuurlijk de Rijn: langs de Rheinachse hebben zich in de loop van de geschiedenis veel
economische activiteiten ontwikkeld en zijn belangrijke steden ontstaan. In mindere mate
is dat gebeurd langs de Bördenachse: het vruchtbare gebied dat van Vlaanderen naar
Silezië in Polen loopt. Deze as wordt meestal de Hellweg genoemd, naar het oude Duitse
woord voor zout: deze route was belangrijk voor de zouthandel.

Het Ruhrgebied wordt doorgaans onderverdeeld in vijf zones: Lippe, Emscher, Hellweg,
Rijn en Ruhr. Vier ervan zijn vernoemd naar de rivieren die door het gebied stromen. De

13 (Paul, van Ooyen, & Schukking, 2006)

1 AA VS 2 62 © 2014 Arteveldehogeschool