Page 7 - Сборник 2022 КВПТК Book

Аннотация: Применение технологии знаково-контекстного обучения внедряя в процесс
обучения элементы профессиональной деятельности, ускоряющих адаптацию студента к
избранной профессии.
Abstract: Application of sign-contextual learning technology introducing elements of
professional activity into the learning process that accelerate the adaptation of a student to his chosen
profession.

Жастарды оқытуда, кадрларды даярлау мен біліктілігін арттыруда белсенді
оқытудың әртүрлі нысандары мен әдістері маңызды орын алады. Білім беруді, оның
ішінде кәсіптік білім беруді дамытудың маңызды бағыттарының бірі - оқу-танымдық іс-
әрекетті ұйымдастыру тұжырымдамасын қайта қарау, оны педагогикалық басқару.
Қатаң, авторитарлық басқару тұжырымдамаларынан олар танымдық белсенділікті
ұйымдастыру, қолдау және ынталандыру жүйесіне, шығармашылыққа жағдай жасау,
ынтымақтастық педагогикасына көшеді. Белсенді оқыту идеологиясы осыған
бағытталған, онда "есте сақтау мектебі" "ойлау мектебіне", теорияны, кәсіби және
әлеуметтік тәжірибені игеруге ғылыми көзқарасқа жол ашады.
Теория мен практикада екпінді оқытушының оқыту іс-әрекетінен студенттің
танымдық іс-әрекетіне ауыстыру жүзеге асырылады. Бұл тек білім алушылардың ғана
емес, сонымен қатар оқытушылардың жеке белсенділік деңгейін арттыруды, оқытуды
"оқытушы — студент", "студент — студенттер" және т. б. жүйелеріндегі тұлғааралық
өзара іс — қимыл және қарым-қатынас процесі ретінде қарастыруды, оларды біріктіретін
мақсатқа бағытталған - теориялық және практикалық ойлауды қалыптастыруға, болашақ
маманның тұлғасын дамытуға, сондай-ақ оқытушының дамуы.
Оқу орнында (колледжде, университетте) маман даярлау процесін жан-жақты
талдау негізінде белгілі ғалым, психология ғылымдарының докторы А. Вербицкий оқыту
технологиясын ұсынды. Ол оқу процесіне студенттің таңдаған мамандығына
бейімделуін тездететін кәсіби қызмет элементтерін енгізуді мақсат етті. Осы теорияға
тоқталайық.
Дидактикалық формалардың, әдістер мен құралдардың бүкіл жүйесін қолдана
отырып, маманның болашақ кәсіби іс-әрекетінің пәндік және әлеуметтік мазмұны
модельденетін және оның абстрактілі білімді белгі жүйелер ретінде игеруі осы іс-
әрекеттің шеңберіне қойылған оқыту белгі-контекстік оқыту деп аталады. Оқыту маман
тұлғасының қажетті пәндік-кәсіптік және әлеуметтік қасиеттерін тәрбиелеуді
қамтамасыз ететін жеке іс-әрекет түрі ретінде қарастырылады. «Контекст» ұғымы –
оқушының таным процестеріне тұлғалық ену деңгейін, кәсіби іс-әрекетті меңгеру
деңгейін қамтамасыз ететін мағыналық қалыптастырушы категория болып табылады [1].
Контекстік оқыту тұжырымдамасының теориялық және эксперименттік дамуы
оқытуды күшейту немесе жандандырудың стратегиялық бағыты берілетін ақпарат
көлемін ұлғайту емес немесе оқу процестерін жеделдету емес деп санайды. Оқытудың
мағыналылығының дидактикалық және психологиялық жағдайларын жасау, оған
студентті тек зияткерлік деңгейде ғана емес, сонымен қатар жеке және әлеуметтік
белсенділік деңгейінде қосу қарастырылған.
Оқу және кәсіптік іс-әрекеттің құрылымы мен олардың функционалдық
байланыстары ортақ болғанымен, бұл байланыстардың мазмұны түбегейлі
ерекшеленеді.
Оқу және кәсіби қызмет құрылымындағы буындардың мазмұнындағы
айырмашылықтар.

6