Page 258 - EPREP book

HIV Seroconversion (การเปลี่ยนแปลงผลเลือดการติดเชื้อเอชไอวี จากลบเป็นบวก)
จากการวิเคราะห์ข้อมูลจากโปรแกรม NAP ในผู้รับบริการ PrEP ประมาณ 2,000 ราย ภายใต้สิทธิ

หลักประกันสุขภาพ ปี 2563 ตรวจพบผู้ติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่ ณ.ขณะที่เริ่มยา PrEP จ านวน 5 ราย ซึ่งถือ
ิ
เป็นการติดเชื้อเอชไอวีตั้งแต่แรกที่เริ่มกนยา PrEP และได้ยุติการให้ยา PrEP ไปทันที ส่วนผู้รับยา PrEP ไปกิน
่
่
ู
ทุกรายจากการติดตามในระบบข้อมลภายใต้โปรแกรม NAP ไมพบผู้ติดเชื้อรายใหมในผู้ที่รับยา PrEP ไป
กินอย่างต่อเนื่อง แต่พบวา ผู้ที่กินยา PrEP แล้วขอหยุดยา PrEP ไประยะเวลาหนึ่ง (มากกวา 3 เดือนขึ้น
่
่
ไป) และได้กลับมาขอรับการตรวจ VCT ซ้ า มผู้ที่มผลเลือดเปลี่ยนจากลบกลายเป็นบวกเพิ่มจ านวน 8
ี
ี
รายจากผู้ที่กลับมาขอตรวจเลือดจ านวนหนึ่งในหน่วยบริการที่ให้บริการPrEPทั้งที่เป็นโรงพยาบาลและ KPLHS

ผู้รับบริการ PrEP
ผลการศึกษาในผู้รับบริการ พบว่า ผู้รับบริการ PrEP ทั้งหน่วยบริการประเภทโรงพยาบาลส่วนใหญ่
ี่
เป็นกลุ่มชายทมีเพศสัมพันธ์กับชาย มีสตรีข้ามเพศและคู่สามีภรรยาผลเลือดต่างบ้างแต่จ านวนไม่มาก โดย
จะพบคู่ผลเลือดต่างที่หน่วยบริการประเภทโรงพยาบาลมากกวาหน่วยบริการประเภท KPLHS ส่วนใหญ่
่
ผู้รับบริการมีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวีจากการมีเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัยคือเปลี่ยนคู่นอนหลายคนและ

ั
ไม่ใช้ถุงยางอนามัยเมื่อมีเพศสัมพนธ์อย่างสม่ าเสมอ มีส่วนน้อยมาก ๆ ที่ให้ข้อมูลความเสี่ยงว่าตนเองเป็นผู้ใช้
สารเสพติดและมีพฤติกรรมการใช้เข็มฉีดยาหรือกระบอกฉีดยาร่วมกับผู้อน และส่วนใหญ่บอกว่ามีการตรวจ
ื่
เลือดหาการติดเชื้อเอชเป็นประจ าทุกปีอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง

ในกลุ่มที่ตัดสินใจรับ PrEP และกินยาต่อเนื่อง เหตุผลหลักเพราะต้องการป้องกันตนเองจากการติด
เชื้อเอชไอวีนอกเหนือจากการป้องกันโดยการใช้ถุงยางอนามัยทั้งในกลุ่มที่ประเมินความเสี่ยงตนเองสูงและ
ที่ประเมินว่าตนเองมีความเสี่ยงต่ า ส าหรับในกลุ่มที่เคยกิน PrEP และหยุดไปและขอกลับมากินยาอกครั้งให้
ี
ี
ี
เหตุผลหลักว่าเนื่องจากตนเองกลับมามความเสี่ยงใหม่อกครั้ง และส่วนใหญ่ในกลุ่มที่ตัดสินใจกินยานี้สามารถ
กินยาได้สม่ าเสมอตรงเวลา ไม่มีปัญหาจากผลข้างเคียงของยา มีส่วนน้อยที่มีผลข้างเคียงจากยาในช่วงแรก แต่
อาการข้างเคียงก็หายได้เอง
ในกลุ่มที่ตัดสินใจไม่รับ PrEP ส่วนใหญ่ได้รับทราบข้อมูลเกี่ยวกับ PrEP จากเจ้าหน้าที่หน่วยบริการ
ิ
และทราบข้อดีของการ PrEP ในการช่วยป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีร่วมกับการใช้ถุงยางอนามัย แต่ประเมน
ตนเองแล้วคิดว่าตนเองไม่เสี่ยงหรือคิดว่ามีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อต่ า คิดว่าตนเองไม่มีความพร้อมในการ
กินยาไม่อยากกินยาเป็นประจ าทุกวันและยังมีความกังวลเกี่ยวกับผลข้างเคียงจากยา PrEP
ในกลุ่มที่เคยรับ PrEP และขอหยุดยา มีเหตุผลหลักที่ขอหยุดยาคือตนเองไม่มีความเสี่ยงแล้ว เพราะ
ิ่
เลิกกับคู่ที่มีเพศสัมพนธ์ประจ า แต่หากในอนาคตประเมินความเสี่ยงตนเองเพมขึ้นก็อาจจะกลับมารับ PrEP
ั
อีกครั้ง นอกจากนี้ยังพบเหตุผลที่ขอหยุดยาที่เกี่ยวข้องกับความสะดวกในการรับบริการด้วย
ในด้านการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมเสี่ยงต่อการติดเชื้อเอชไอวี ทั้งในเรื่องของจ านวนคู่นอน การใช้
ู
ถุงยางอนามัย และการเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพนธ์ พบว่า ส่วนใหญ่จะให้ข้อมลวามพฤติกรรมต่าง ๆ ไม ่
่
ี
ั
แตกต่างกันเมื่อเปรียบเทียบช่วงกินยา PrEP และช่วงไม่กินยา PrEP
ในด้านความพงพอใจในการจัดบริการ PrEP ที่หน่วยบริการ พบว่า ส่วนใหญ่มีความพงพอใจด้าน
ึ
ึ
ระบบการจัดบริการและผู้ให้บริการอยู่ในระดับดีถึงดีมากทั้งในหน่วยบริการประเภทโรงพยาบาลและ KPLHS
แต่ในด้านความสะดวกในการนัดหมายและการเข้ารับบริการจะพบว่าผู้รับบริการที่ KPLHS มีความสะดวก
มากกว่าผู้รับบริการที่โรงพยาบาล

รายงานการประเมินผลการด าเนินงาน PrEP ภายใต้ชุดสิทธิประโยชน์สปสช. ปีงบประมาณ 2563 [195]