Page 14 - นาวิกศาสตร์ มีนาคม ๒๕๖๔
P. 14
ต่อไป เป็นเพราะภูมิปัญญาไทยตระหนักดีว่าอะไรควร
ู
ิ
ไม่ควร เป็นเพราะภมปัญญาไทยใช้ปัญญาประกอบ
ศรัทธา ทาให้การยกย่อง เชิดช บูชาวัตถ หรือบุคคล
ู
ุ
�
ี
ท่ควรบูชาเป็นไปอย่างสมเหตุสมผล และเป็นเพราะ
ภูมิปัญญาไทยรู้ว่าจะบูชาปูชนียวัตถ และปูชนียบุคคล
ุ
ด้วยของที่ควรบูชาอย่างไรจึงจะถูกต้องเหมาะสม
“ศาล” เสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ หลังแรก
๑๐
ี
จากเอกสารท่เป็น “บันทึกของลุงน้อม” ในหนังสือ
“อนุสรณ์ท่านหญิงเริง” (หม่อมเจ้าเริงจิตรแจรง อาภากร)
ึ
ซ่งรวบรวมและเรียบเรียงโดย พลเรือตรี กรีฑา
พรรธนะแพทย์ ได้บอกเล่าไว้ว่า... หลังจากเสด็จในกรม
หลวงชุมพรฯ ส้นพระชนม์แล้วหลายปี ได้มีผู้คิดริเร่ม
ิ
ิ
ั
ึ
ต้งศาลเสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ ข้นเป็นหลังแรกและ
แห่งแรกบริเวณใต้ต้นหูกวาง ท่หาดทรายร ซ่งเสด็จในกรม
ี
ี
ึ
ปูชนียสถาน ศาลพระภูมิ และศาลเจ้าที่ หลวงชุมพรฯ ทรงใช้เป็นตาหนักท่ประทับขณะยังม ี
�
ี
ี
การท่ภูมิปัญญาไทยเรียกปูชนียสถานท่ประดิษฐาน พระชนมชีพ และยังใช้เป็นท่พักพระศพของพระองค์ท่าน
ี
ี
ิ
รูปเคารพและสัญลักษณ์ของส่งศักด์สิทธ์รูปแบบต่าง ๆ เพ่อรอให้เรือหลวงพระร่วงมาอัญเชิญเข้ากรุงเทพ ฯ
ื
ิ
ิ
ี
เช่น ศาลพระภูม ศาลเจ้าท ศาลหลักเมือง ใช้เรียก ความเป็นมาของศาลเสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ
ิ
่
ี
ี
ปชนียสถานท่ประดษฐานพระบรมรปปน พระบรมรปหล่อ หลังแรกและแห่งแรกน้เกิดจาก นายเทยม ทิพย์นม
ู
ั
ี
ิ
้
ู
ู
้
�
พระบูรพมหากษัตริย์ เช่น ศาลสมเด็จพระนเรศวร ชาวบ้านปากนา ได้ออกไปทาการประมงพร้อมกับลูกน้อง
�
มหาราช ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช และ ขณะเรือแล่นผ่านระหว่างเกาะมะพร้าวกับหาดทรายร ี
่
�
เรียกปูชนียสถานท่ประดิษฐานพระรูปหล่อเสด็จในกรม ถูกพายุใหญ่พัดกระหนาอย่างหนัก ต้องจอดทอดสมอ
ี
ี
หลวงชุมพรฯ ท่มีจานวนนับร้อยแห่งท่วประเทศ สู้คลื่นอยู่บริเวณนั้นไม่รู้จะท�าประการใด จึงบนบานศาล
�
ั
ี
ด้วยคาว่า “ศาล” เหมือนกันหมดน้นไม่ใช่เพราะ กล่าวขอพระบารมีเสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ เป็นท่พ่งว่า
ึ
�
ั
ั
ภูมิปัญญารู้จักแต่คาว่า “ศาล” เท่าน้น ไม่ใช่เพราะ ถ้าปลอดภัยกลับไปได้จะยกศาลถวาย เม่อปลอดภัย
ื
�
ภูมิปัญญาไทยไม่รู้หลักเกณฑ์การใช้คาราชาศัพท์ กลับไปแล้วจึงได้ยกศาลข้นบริเวณใต้ต้นหูกวางท่เคยเป็น
�
ึ
ี
๙
และไม่ใช่เพราะภูมิปัญญาไทยเป็นพวกหัวโบราณ ต�าหนักที่ประทับ โดยใช้ไม้เคี่ยมท�าเสา ๖ ต้น เรือนศาล
ี
ไม่ยอมปรับปรุง เปล่ยนแปลง แต่เป็นเพราะ กว้าง ๓ ศอก ยาว ๕ ศอก มุงบังด้วยสังกะสีสามด้าน
ภูมิปัญญาไทยตระหนักในคุณค่าของคตินิยม และ เช่นเดียวกับศาลพระภูมิและศาลเจ้าท่ท่วไป ต่างกันท ี ่
ั
ี
ื
่
ู
่
ี
ี
ขนบธรรมเนียมประเพณีท่ถูกต้องดีงาม ท่บรรพบุรุษ ภายในศาลไมมรปเคารพทเปนพระรปถาย หรอพระรปหลอ
่
ู
็
ี
ู
่
ี
อุตส่าห์ส่งมอบเป็นมรดก จึงพยายามรักษาและสืบทอด เสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ แต่อย่างใด
๙ หัวโบราณ หมายถึง นิยมตามแบบเก่าแก่ (ปาก) ครึมากล้าสมัย
๑๐
นายน้อม ภูมิสุวรรณ ซึ่งเสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ เรียกว่า “ไอ้ด�า” เป็นบุตรหมื่นชาติ ภูมิสุวรรณ (นายพับ) ผู้ใหญ่บ้าน และมหาดเล็กถวายงาน
เสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ ในช่วงประทับที่หาดทรายรี (เกิด พ.ศ. ๒๔๔๗ ถึงแก่กรรม ๑๖ ธันวาคม พ.ศ.๒๕๓๖ สิริอายุ ๘๙ ปี)
12
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๓ มีนาคม ๒๕๖๔
