Page 12 - นาวิกศาสตร์ มีนาคม ๒๕๖๔
P. 12
ั
ี
ดังน้น การท่หน่วยงานราชการ และองค์กรเอกชน มาจากคาว่า “ศาลา” ในภาษาสันสกฤต ตรงกับ
�
�
ี
�
นาคาว่า “ตาหนัก” คาราชาศัพท์ท่ใช้เรียกเรือน หรือ ภาษาบาลีว่า “สาลา” ตามศัพท์แปลว่า “โรงเรือน
�
�
ี
ี
ี
ื
อาคารท่ประทับของเจ้านาย “ขณะยังมีพระชนมชีพ” ท่ผู้คนไปอาศัย หรือท่พัก” มักใช้ในรูปคาซ้อนเพ่อ
�
ไปใช้เรียกปูชนียสถานท่ประดิษฐานพระรูปหล่อ ความหมายขยายความซ่งกันและกันว่า “ศาลาท่พก”
ี
ึ
ั
ี
ุ
เสด็จในกรมหลวงชมพรฯ “ซ่งส้นพระชนม์แล้ว” ในภาษาไทยนิยมใช้เฉพาะคาว่า “ศาลา” หมายถึง
ิ
ึ
�
�
จึงเป็นการกระทาท่ไม่ถูกต้องตามราชประเพณ ี ห้องโถง (มีหลังคาและมีฝาล้อมรอบ) ห้องใหญ่ บ้าน
ี
�
�
�
ท่สืบต่อกันมา และการนาคาว่า “พระตาหนัก” เพิง โรงสัตว์ พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ.
ี
ี
ราชาศัพท์ใช้เรียกเรือน หรืออาคารท่ประทับของ ๒๕๕๔ นิยาม “ศาลา” ว่าหมายถึง อาคารทรงไทย
เจ้านายช้นสูง หรือพระมหากษัตริย์ไปใช้เรียก
ั
ปูชนียสถานที่ประดิษฐานพระรูปหล่อเสด็จในกรมหลวง
ั
ึ
ิ
ชุมพรฯ พระบรมวงศ์ช้นพระองค์เจ้า ซ่งส้นพระชนม์แล้ว
นอกจากจะเป็นการยกฐานะพระองค์ท่านให้สูงเกินจริงแล้ว
ั
ยงเป็นการใช้คาราชาศพท์ผดหลกเกณฑ์ ผดฝาผิดตว ๘
ิ
ั
ิ
ั
�
ั
ไม่ถูกกาลเทศะ อันอาจส่งผลทาให้พระองค์ท่าน
�
�
เส่อมพระเกียรต และทาให้เข้าใจฐานะพระองค์ท่าน
ิ
ื
ผิดพลาดคลาดเคล่อนได้
ื
ศาลเสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ แหลมปู่เจ้า อาเภอสัตหีบ จังหวัดชลบุร ี
�
ปล่อยโถง ไม่กนฝา ใช้เป็นทพก หรอเพอประโยชน์
้
ั
ื
ั
่
ื
ี
่
ึ
การงานอย่างใดอย่างหน่ง เช่น ศาลาวัด ศาลาท่พัก
ี
ศาลาท่าน�้า โดยปริยายหมายถึง อาคารหรือสถานท ี ่
บางแห่ง ใช้เพื่อประโยชน์การงานอย่างใดอย่างหน่ง
ึ
เช่น ศาลาพักร้อน ศาลาสวดศพ เป็นต้น จากนิยาม
ความหมายดังกล่าวจะเห็นได้ว่า ภูมิปัญญาไทยไม่ได้นา
�
ี
“ศาลา” มาใช้เป็นคาเรยกช่ออาคาร สถานทโดยตรง
ี
�
่
ื
ี
แต่ใช้หมายถึง ตัวอาคารสถานท่ท่สร้างข้นมาใช้ประโยชน์
ึ
ี
ศาลสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช อ�าเภอเมือง จังหวัดตาก
มีหลากหลายขนาด รูปแบบ และภารกิจ เช่น ศาลา
ั
ั
�
ุ
“ศาล” และ “พระตาหนักศาล” เสด็จในกรมหลวงชมพรฯ ขนาดย่อม ใช้สาหรับพักช่วครู่ช่วยาม ได้แก่ ศาลา
�
้
ี
ในบรรดาปูชนียสถานท่ประดิษฐานพระรูปหล่อ ริมทาง ศาลาท่านา ศาลาขนาดกลางและขนาดใหญ่
�
�
เสด็จในกรมหลวงชุมพรฯ “ศาล” ถือเป็นคาท่คนนิยม ใช้เป็นท่จัดกิจกรรมต่าง ๆ เช่น บาเพ็ญกุศล ทาบุญ
�
ี
�
ี
ู
ื
่
ี
�
ิ
นามาใช้เรยกชอปชนยสถานทประดษฐานพระรปหล่อ ศึกษาเล่าเรียน แสดงธรรม และประชุม ได้แก่
ู
ี
่
ี
ของพระองค์ท่านมากท่สุด เน่องจากมีจานวนนับร้อย ศาลาการเปรียญ ศาลาบ�าเพ็ญกุศลศพ ศาลาประชาคม
ื
�
ี
ั
�
ั
แห่งท่วประเทศ คาว่า “ศาล” [สาน] ในภาษาไทย ศาลาปฏิบติธรรม ศาลาอเนกประสงค์ ส่วนศาลากลาง
๘
ผิดฝาผิดตัว (ส�านวน) หมายถึง ไม่เข้าชุดกัน ไม่เข้าคู่กัน คนละพวก คนละฝ่าย คนละชั้น
10
นาวิกศาสตร์
ปีที่ ๑๐๔ เล่มที่ ๓ มีนาคม ๒๕๖๔
