Page 40 - นาวิกศาสตร์ เดือน มีนาคม ๒๕๕๙

๒.๓ การระงับข้อพิพาทโดยอนุญาโตตุลาการ การระงับข้อพิพาทโดยศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ
(Arbitration) ได้แก่กรณีที่ข้อพิพาทระหว่างประเทศได้รับการ

คณะกรรมาธิการกฎหมายระหว่างประเทศได้ให้ พิจารณาพิพากษาโดยศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ
ความหมายของ “อนุญาโตตุลาการ” ว่าหมายถึง ซึ่งมีเขตอำนาจระหว่างประเทศโดยคำพิพากษา
กระบวนการระงับข้อพิพาทระหว่างรัฐโดยคำตัดสิน ของศาลยึดถือกฎเกณฑ์แห่งกฎหมายระหว่างประเทศ
(Award) ที่ผูกมัดบนพื้นฐานของกฎหมายและเป็นไปด้วย และก่อให้เกิดพันธกรณีแก่คู่พิพาท
ความสมัครใจยินยอมของรัฐคู่พิพาทการอนุญาโต หลักการอันเป็นพื้นฐานในการระงับข้อพิพาทโดย
ตุลาการเป็นเรื่องที่คู่กรณีตกลงเลือกบุคคลและกลไก ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศคือการพิจารณาตัดสิน
ในการระงับข้อพิพาทเป็นเรื่อง ๆ ไป กรณีพิพาทระหว่างประเทศจะกระทำได้บนพื้นฐานของ

ข้อ ๓๗ แห่งอนุสัญญากรุงเฮก (Hague เจตจำนงของรัฐซึ่งหมายความว่าการยินยอม
Conventions of 1907) ลงวันที่ ๑๘ ตุลาคม (Consent) ของรัฐเป็นเงื่อนไขสำคัญก่อนที่จะนำเรื่อง
ค.ศ.๑๙๐๗ ที่ว่าด้วยการระงับข้อพิพาทโดยสันติวิธี ให้ศาลพิจารณาดังจะเห็นได้จากธรรมนูญศาลยุติธรรม
ให้คำจำกัดความการระงับข้อพิพาทระหว่างประเทศ ระหว่างประเทศข้อ ๕๙ ซึ่งบัญญัติว่า “คำวินิจฉัยชี้ขาด
โดยอนุญาโตตุลาการไว้ว่า ของศาลไม่มีผลผูกพันยกเว้นในระหว่างคู่กรณีและ
“การอนุญาโตตุลาการระหว่างประเทศมี ในส่วนที่เกี่ยวกับคดีนั้นโดยเฉพาะ”
วัตถุประสงค์ที่จะระงับข้อพิพาทระหว่างประเทศโดย รัฐในขณะเข้าร่วมเป็นภาคีอาจเลือกวิธีพิจารณาไว้
ผู้พิพากษาที่รัฐภาคีเป็นผู้เลือกและอยู่บนรากฐาน ๑ วิธีหรือมากกว่านั้นได้ตามที่ปรากฏในข้อ ๒๘๗
แห่งการเคารพกฎหมาย” อันได้แก่

ที่ผ่านมาจีนมีท่าทีชัดเจนว่าไม่ต้องการให้มี ก. ศาลกฎหมายทะเลระหว่างประเทศซึ่งตั้งขึ้น
ประเทศที่สามหรืออนุญาโตตุลาการเข้ามาไกล่เกลี่ย ตามความในภาคผนวก ๖ (International Tribunal
หรือตัดสิน ดังนั้นการดำเนินการนี้ที่ต้องได้รับ for the Law of the Sea) คณะผู้พิพากษามี ๒๑ คน
“ความสมัครใจยินยอมของรัฐคู่พิพาท” ทำให้หนทาง แต่องค์คณะที่จะพิจารณาต้องมีอย่างน้อย ๑๑ คน
การแก้ไขข้อพิพาทโดยอนุญาโตตุลาการไม่สามารถ ปัจจุบันตั้งอยู่ที่เมืองฮัมบูร์ก เยอรมนี
กระทำได้ เนื่องจากจีนไม่ยอมรับการเข้ามาของบุคคล ข. ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (International
ที่สามในการไกล่เกลี่ย Court of Justice : JCJ) ในกรุงเฮก เนเธอร์แลนด์

ิ
ิ
ุ
้
๒.๔ การระงบขอพพาทโดยศาลยตธรรม ค. ศาลอนุญาโตตุลาการ (Arbitral Tribunal)
ั
ระหว่างประเทศ(The International Court of ซึ่งตั้งขึ้นตามความในภาคผนวก ๗ มีจำนวน ๕ คน
Justice) ก่อตั้งขึ้นตั้งแต่ปี ค.ศ.๑๘๙๙ เริ่มแรกจัดตั้งเป็น
ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศเป็นหนึ่งในองค์กร ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศถาวร (Permanent
หลักของสหประชาชาติซึ่งจัดตั้งขึ้นโดยกฎบัตร Court of International Justice) ในปี ค.ศ.๑๙๒๒
สหประชาชาติและมีเขตอำนาจหน้าที่ตามที่บัญญัติ แล้วถูกยุบเลิกและแทนที่ด้วย ICJ ในปี ค.ศ.๑๙๔๖
ในธรรมนูญศาลยุติธรรมระหว่างประเทศ (Statue ทว่าแสดงบทบาทหน้าที่ต่างกัน ถึงแม้ศาลอนุญาโต
of the International Court of Justice) ตุลาการมีชื่อว่าเป็นศาล ทว่าไม่ได้เป็นศาลในแบบที่
ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของกฎบัตรสหประชาชาติ (ข้อ ๙๒ เข้าใจกันทั่วไปแต่มีลักษณะเป็นองค์กรบริหาร

กฎบัตรสหประชาชาติ) ซึ่งวัตถุประสงค์คือการเป็นเครื่องมืออันถาวรและ

นาวิกศาสตร์ ปีที่ ๙๙ เล่มที่ ๓ มีนาคม ๒๕๕๙ 39