Page 102 - รู้รักษ์ พิทักษ์โลก
P. 102
หน้า 84
ก็เช่นกันมีอยู่ก่อนแล้วเรียกว่า “อัชฌัตติกญาณ (Innate Idea)” ประสบการณ์เป็นเพียงสิ่งที่มาเผยให้เห็น
ความรู้หรือความจริงนั้น ๆ เช่น เราทานมะนาวแล้วรู้สึกว่าเปรี้ยว เพราะเรามีความรู้มาก่อนว่าแบบนี้เรียกว่า
เปรี้ยวหรือหวาน กลุ่มคนเหล่านี้เชื่อว่า “ความรู้สามารถเปิดเผยตัวเองได้ ทั้งผุดขึ้นในจิตของบุคคลได้โดย
อาศัยความรู้เดิม” กลุ่มนี้ มีชื่อเรียกว่า “กลุ่มเหตุผนิยม (Rationalism)” มนุษย์มีความรู้ติดตัวมาตั้งแต่กําเนิด
ความรู้นั้นเป็นความรู้จริงแท้ อิสระจากประสบการณ์ เป็นความรู้ที่แท้จริง ความจริงที่จําเป็น (necessary
truth) เป็นความจริงที่ไม่ง่อนแง่น (contingent truth) นักปรัชญาในกลุ่มเหตุนิยมนี้ ได้แก่ เรเน เดการ์ต
(Rene Decartes : 1596-1650) สปิโนซ่า (B. Spinoza: 1632-1677) เป็นต้น แต่อีกกลุ่มหนึ่งไม่เชื่อแบบนั้น
อุปนัย (Inductive method) คือ วิธีการให้เหตุผลหรือแสวงหาความรู้ที่เริ่มจากสิ่งจําเพาะ แล้วจึง
สรุปเป็นความจริงสากล ดังตัวอย่าง
(1) นกต้องตาย (2) แมวต้องตาย
(3) หนูต้องกาย (4) สุนัขต้องตาย
(5) มดต้องตาย (6) มนุษย์ต้องตาย
(7) ต้นไม้ต้องตาย (8) แบคทีเรียต้องตาย
เพราะฉะนั้น สิ่งมีชีวิตทุกอย่างต้องตาย
นักปรัชญากลุ่มนี้ เชื่อว่า วิธีการอุปนัยนี้เท่านั้นที่จะทําให้มนุษย์ได้ความรู้ใหม่ วิธีการนิรนัยมนุษย์เรา
ไม่ได้ความรู้ใหม่เลย เช่น มนุษย์ทุกคนต้องตาย นายจอห์นเป็นมนุษย์ เพราะฉะนั้น นายจอห์นต้องตาย เราได้
ความรู้เดิมที่มีอยู่แล้ว ไม่ได้สิงใหม่ กลุ่มนี้เชื่อว่า “ความรู้ไม่สามารถเปิดเผยตัวเองได้ จะผุดขึ้นหรือเกิดขึ้นในใจ
ได้ก็ต่อเมื่อมีสื่อกลางที่จะทําให้เกิด จนมีความเชื่อมั่นแล้วจึงสรุปได้ว่าเป็นจริง” กลุ่มนี้มีเชื่อเรียกว่า
“ประสบการณ์นิยม (Empiricism)” เชื่อว่า “ความรู้เกิดจากประสบการณ์ ความรู้ที่แท้จริงผ่านประสาทสัมผัส
ทั้ง 5 เท่านั้น ได้แก่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย” นักปรัชญาในกลุ่มนี้ ได้แก่ ฟรานซิส เบคอน (Francis Bacon :
1561-1626), จอห์น ล๊อค (John Lock : 1632-1704), เดวิด ฮิวม์ (Daid Hume : 1711-1776) เป็นต้น
ในโลกเก่าและโลกใหม่ อดีตและปัจจุบัน ได้ยึดสองวิธีนี้ เป็นฐานในการอธิบายและแสวงหาความรู้
ความจริงตลอดมา แม้จะมีแขนงสาขาทฤษฎีการแสวงหาความรู้แตกย่อยออกไป เช่น ลัทธิค้านท์ (Kant) นัก
ปรัชญาชาวเยอรมันที่เชื่อว่าความรู้เกิดจากทั้งความเข้าใจและประสบการณ์ แต่ก็ยังตั้งอยู่วิธีการสองดังกล่าว
ทฤษฎีการศึกษาเองก็เช่นกัน มีพัฒนาการอยู่บนพื้นฐานของวิธีการทั้งสองเรื่อยมา
เมื่อมนุษย์เราก้าวสู่นวยุค (Modernism) เมื่อมนุษย์สามารถเอาชนะทุกอย่างได้ด้วยความรู้ เหตุผล
เทคโนโลยี มนุษย์เชื่อว่าทุกสิ่งทุกอย่างอธิบายได้ด้วยเหตุผล และวิทยาศาสตร์ ทฤษฎีการแสวงหาความรู้ และ

