Page 103 - รู้รักษ์ พิทักษ์โลก
P. 103
หน้า 85
ทฤษฎีการศึกษาได้รับผลกระทบและความท้าทายใหม่เมื่อมีนักปรัชญากลุ่มหลังนวยุค (Postmodernism)
ไม่ได้หมายความว่าเกิดหลังนวยุคจริง ๆ แต่มีชีวิตอยู่ในนวยุคนี่แหล่ะ พวกโพสต์โมเดิร์นิสต์ (Postmodernist)
ได้ท้าทายและตั้งคําถามต่อความรู้ ความจริง เหตุผล เทคโนโลยีว่าเป็นความจริงแท้หรือไม่ เราเชื่อใจสิ่งเหล่านี้
ได้มากน้อยขนาดไหน ความรู้ความจริงเป็นเพียงการเหตุผลและคําอธิบายที่สร้างขึ้นเท่านั้น นักปรัชญาชาว
ฝรั่งเศสนามกระเดื่องคนหนึ่งชื่อว่า ฌอง ฟองซัวส์ เลียตารด์ (Jean Francois Lyotard : 1924-1998) ได้
เขียนหนังสือเล่มสําคัญเล่มหนึ่งชื่อว่า The Postmodern Condition : A Report on Knowledge เขาได้
อธิบายให้เห็นว่าความรู้ ความจริง เป็นเพียงอภิมหาอรรถาธิบาย (Grand Narratives เดิมใช้คําว่า meta-
narrative) ที่ถูกถ่ายทอดและครอบงํา ความรู้ความจริงต่าง ๆ โดยเฉพาะสาขาวิชาที่ได้การยอมรับมากใน
สังคมจึงถูกตีตรา (Legitimacy) ว่า จริงแท้แน่นอน สมเหตุสมผล ควรแก่การยอมรับ ขัดแย้งไม่ได้ เราจึงอยู่
ในช่วงเวลาหลังนวยุค (Postmodernism) ซึ่ง เลียวตารด์ (Lyotard) นิยามว่า นวยุคคือความกล้าที่จะท้าทาย
บรรดาอภิมหาอรรถาธิบายทั้งหลายทั้งปวง I [Lyotard] define postmodern as incredulity towards
grand narratives (Lyotard, 1984, xxiv) ความรู้ ความเชื่อแบบเดิม ๆ ถูกท้าทายอย่างหนัก ในขณะเดียวกัน
กลุ่ม Postmodernist นี้ก็ถูกโจมตีอย่างหนักเช่นกันว่า เป็นพวกอนาธิปไตย (Anarchy) ไร้ขื่อไร้แป ไม่มีหลัก
ไม่มีฐาน ถอดรื้อสังคมให้วุ่นวาย
การศึกษายุคหักศอก (Disruptive Education) คืออะไร? อะไรคือหลักการของตัวเอง? มีหลักการ
เป็นของตัวเองหรือไม่? ผู้เขียนมีความเห็นส่วนตัวว่าตัวการศึกษายุคหักศอกก็ไม่มีอยู่เสียด้วยซ้ํา เป็นเพียงวาท
กรรม (Discourse) ที่สร้างขึ้นมาเพื่อจะสื่อให้เห็นว่าปรัชญาการศึกษาซึ่งก็คือกระบวนการหรือทฤษฎีการ
เรียนรู้แบบเดิมถูกท้าทาย และตัวทฤษฎีการเรียนรู้หรือการศึกษาแบบเดิมตกอยู่ในกระแสธารแห่งการถอดรื้อ
(Deconstruction) ความรู้เดิมที่ถูกสถาปนาเป็นอภิมหาอรรถาธิบาย (Grand narratives) จะถูกตั้งคําถาม
และถอดรื้อไปในที่สุด สังคมจะไม่ถูกครอบงําโดยชุดความรู้หรือความจริงใด ๆ แบบตายตัวอีกต่อไป บุคลากร
ทางการศึกษาจะยอมให้ถูกทอดรื้อหรือไม่? แล้วเราจะทําอย่างไร?
