Page 15 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1

10

้
การผสมพ ันธุ์ออย
Hybridization of Sugarcane

1
์
1
แสงเดือน ชนะชัย อัมราวรรณ ทิพยวัฒน รววรรณ เชื้อกิตตศักด ปิยะรัตน์ จังพล
1*
1
ิ
ี
ิ์
กมลวรรณ เรียบร้อย และธีระรัตน์ ชิณแสน
1
1

รายงานความก้าวหน้า

ุ
ดาเนินการผสมพันธุ์โคลนอ้อยชดปี 2562 ทศนย์วิจยพืชไร่ขอนแก่น แปลงทดลองทาพระ และ
ี่
ู
ั
่
ู่
ี่
ั
ี่
ิ
ู

ศนย์วิจยพืชสวนเลย เมื่อวันท 7 พฤศจกายน 2562 ถึงวันท 23 มกราคม 2563 ไดคผสมจานวน 248 คผสม
้
ู่
ั
ี่
ี่
้
้
้
ไดชอดอกตวเมียทผสมแลวจ านวน 515 ดอก และไดตนกลาทเพาะจากเมลดรวมทงหมด 7,259 ตน โดยเป็น
้
่
้
ั้
็
้
่
ู่
้
้
คผสมระหว่างอ้อยกับอ้อยจานวน 102 คผสม ไดชอดอกตวเมียทผสมแลวจานวน 216 ดอก และไดตนกลา
้
้
ี่
ั

้

ู่
ั
้
จ านวน 2,865 ต้น อ้อยลูกผสมกลบชั่วที่ 1 (BC ) กับอ้อยพันธุ์การคา จ านวน 146 คู่ผสม ได้ช่อดอกตัวเมียท ี่
1
้
ผสมแล้วจ านวน 299 ดอก และได้ต้นกล้าจานวน 4,394 ต้น หลังจากนั้นน าต้นกลาที่ไดจากการเพาะเมลดใน

็
้
้
ื
ู่
ู
แตละคผสม ดแลตนกลาและปลกทดสอบในแปลง ดแลรักษาแปลง เพื่อคดเลอกโคลนอ้อยดเดนของอ้อยชุด
้
ั
ู
่
ี
ู
่
2562 ในขั้นที่ 1 ต่อไป

ค าน า
ี่
การผสมพันธุ์อ้อย เป็นการสร้างความแปรปรวนเพื่อให้เกิดลกผสมทดกว่าพันธุ์มาตรฐาน ซึ่งอ้อยเป็น
ี
ู
พืชโพลีพลอยด์ที่มีพันธุกรรมซับซ้อนคือ มีจ านวนโครโมโซมมากถึง 8 ชุด (จ านวนโครโมโซมประมาณ 80-120
ค) การเป็นพืชโพลพลอยดจะสงผลดตอการปรับปรุงพันธุ์อ้อยทเกิดจากการผสมพันธุ์ เนื่องจากพันธุ์อ้อย
ี
ู่
่
่
ี่
์
ี
ี่
้
ู่
ี่
ู
ู
ี่
ลกผสมทไดจะมีความแตกตางทางพันธุกรรมทสงหรือมีฐานพันธุกรรมทกว้าง แม้ว่าจะมาจากคผสมเดยวกัน
ี
่

ั
้
ู่
่
ื
ทาให้มีโอกาสคดเลอกไดพันธุ์อ้อยทดคอนข้างสง แตอ้อยพันธุ์ดทคดเลอกไดจะมาจากบางคผสมเทานั้น จาก
ู
ื
่
ี
ี่
้
่
ั
ี
ี่
้
รายงานของ ประเสริฐ (2552) ไดจดกลมพันธุ์อ้อยในประเทศไทย 725 พันธุ์ โดยใชข้อมูลการตรวจสอบทาง
ั
้
ุ่
ุ่
้
พันธุกรรมระดับโมเลกุลด้วยวิธี ESTs จัดกลุ่มพันธุ์อ้อยไดเป็น 108 กลุ่ม พันธุ์ที่ถูกจัดให้อยู่ในกลมเดียวกันถือ
ี
ุ่
ว่ามีองคประกอบทางพันธุกรรมทใกลเคยงกันหรือเหมือนกัน กลมทมีสมาชกเพียง 1 พันธุ์มีอยู่ 18 กลม และ
ุ่
้
ิ
์
ี่
ี่
แยกออกเป็น 3 กลุ่มหลัก ได้แก่ 1) กลุ่มพันธุ์อ้อยทางการค้าและสายพันธุ์ก้าวหน้า 2) กลุ่มพันธุ์อ้อยป่าและพืช
ั
ี
สกุลใกลเคยง 3) กลมพันธุ์ร่วมของพันธุ์การคากับอ้อยป่า จากงานวิจยนี้มีประโยชน์ตอการเลอกพ่อ-แม่พันธุ์
ื
ุ่
้
่
้

ิ
ื
่
เพราะถ้ามีสายเลอดชดจะทาให้เกิดความอ่อนแอทางพันธุกรรม แตเป็นทน่าสงเกตว่า พันธุ์ขอนแก่น 80
ี่
ั
สุพรรณบุรี 80 และขอนแก่น 3 ซึ่งมีพ่อ-แม่เดียวกันถูกจัดให้อยู่คนละกลุ่ม และพันธุ์อู่ทอง 3 ก็ถูกจัดให้อยู่คน
ละกลุ่มกับพันธุ์อู่ทอง 1 และ อู่ทอง 2 ที่เป็นพันธุ์พ่อและแม่ แสดงว่า การที่อ้อยเป็นพืชที่มีโครโมโซมมากถึง 8
ชุด จึงท าให้ พ่อ แม่ และ พี่น้อง ถูกจัดให้อยู่ต่างกลุ่มกันได ้

1 ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน
* Corresponding Author E-mail: Jum_hort@hotmail.com