Page 16 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1

11

วิธีด าเนินการ

1. เตรียมแปลงพ่อแม่พันธุ์ตามแผนการทดลอง โดยปลูกอ้อยพ่อแม่พันธุ์จ านวน 2 สถานีคือ ศูนย์วิจัย
ู
่
ู
ั
พืชไร่ขอนแก่น (แปลงทดลองทาพระ) อ.เมือง จ.ขอนแก่น และศนย์วิจยพืชสวนเลย อ.ภูเรือ จ.เลย ปลกอ้อย
เป็นแถวเป็นหล ุม หลุมละ 2 ท่อน ท่อนละ 3 ตา ระยะระหว่างแถวและระหว่างหลุมเท่ากับ 1.5 และ 0.5 เมตร
ู
ื
พันธุ์ละ 1 แถว ความยาวแถว 8 เมตร ปลกระหว่างเดอนธันวาคม – มีนาคม ของปีเพื่อให้อ้อยพ่อแม่พันธุ์
พร้อมที่จะออกดอกในปีถัดไป ดูแลรักษา ตามค าแนะน าของกรมวิชาการเกษตร

ื
ุ
2. เมื่ออ้อยออกดอก ประมาณเดอนตลาคมถึงกุมภาพันธุ์ ทาการผสมพันธุ์แบบ Bi-parental cross
ี
่
และ Poly cross โดยต ัดตนต วผและต วเม ยทม ีดอกบานประมาณร้อยละ 50 มาแชในน้ ายาเลยงตนอ้อย
ั
ั
ู้
ี้
้
ี่
้
ั
ั
(Hawaiian Solution) จับค่พ นธุ์ทจะผสมก นมาไว้ในกระโจมเด ยวก น โดยให้ดอกต วผอยู่สงกว่าดอกต วเม ย
ั
ู้
ี
ั
ี
ั
ี่
ู
ู
่
ั

ุ
ุ
ั
ู้
้
ต้นต วเม ยก าจัดละอองเกสรต วผโดยการแชดอกในน้ าอ นอ ณหภูมิ 46ºC นาน 12 นาที ใชอ ัตราส่วนของดอก
ี
่
ตวผ 2 ดอกตอดอกตวเม ย 1 ดอก เคาะดอกต วผให้เกสรฟ งกระจายในตอนเชา 7.00-8.00 น. ใชเวลาผสม
ู้
้
ี
ั
ั
ุ้
่
้
ั
ู้
ี
ั
ุ
้
ประมาณ 3-5 วันเล้ยงตนต วเม ยตออ ีก 3 ส ปดาห์ เปล่ยนน้ ายาเลยงตนอ้อยทก 7 วัน พร้อมตดตนอ้อยให้มี
ั
้
้
่
ั
ี้
ี
ี
ี่
็
่
พื้นทหน้าตัดใหม่ส าหรับดูดสารละลาย ก่อนต ัดช อดอกและน าเมล ดไปเพาะ
ั
่

้
ื
ี่
็
3. เมื่อดอกอ้อยมีเมลดทสมบูรณแลว ประมาณ 1 เดอนจะทาการตดชอดอกและเก็บดอกออกจาก
์
ุ
้
ก้าน เขียนชอคผสมและรายละเอียดการผสมแลวพับห่อกระดาษแก้วนั้นไว้ในห้องควบคมความอุณหภูมิ
ื่
ู่
ู
จากนั้นประมาณปลายเดือนกุมภาพันธ์ถึงมีนาคม น าเมล็ดอ้อยไปเพาะให้งอกด้วยวัสดุปลก จากนั้นย้ายลงถาด
ั
หลุม และย้ายลงแปลงเพื่อเป็นแปลงคดเลือกโคลนอ้อยดีเด่นในแต่ละชุดปีต่อไป
ึ
การบันทกข้อมูล
- จ านวนคู่ผสม จ านวนดอกต่อคู่ผสม จ านวนต้นกล้าที่ได้ในแต่ละคู่ผสม

ผลและวิจารณ์ผลการทดลอง

ู่

้
เริ่มดาเนินการผสมพันธุ์อ้อยเมื่อ 7 พฤศจกายน 2562 ถึงวันท 23 มกราคม 2563 ไดคผสมจานวน
ี่
ิ
้
ี่
ั

ู่
้
้
248 คผสม และไดชอดอกตวเมียทผสมแลวจานวน 515 ดอก ไดจานวนตนกลาทเพาะไดทงหมด 7,259 ตน
ี่
้
้
ั้

้
่
้
โดยเป็นคู่ผสมระหว่างอ้อยกับอ้อยจ านวน 102 คู่ผสม และได้ช่อดอกตัวเมียที่ผสมแล้วจ านวน 216 ดอก ได้ต้น
้

กลาจานวน 2,865 ตน สวนอ้อยลกผสมกลบชวท 1 (BC ) กับอ้อยพันธุ์การคา ไดจานวน 146 คผสม ไดชอ
้

ี่
ู่
้
ั่
้
ั
่
้
ู
่
1
ดอกตัวเมียที่ผสมแล้วจ านวน 299 ดอก ได้ต้นกล้าจ านวน 4,394 ต้น (ตารางที่ 1) รายละเอียดของแต่ละคู่ผสม

็
่
้
์
ั
ี่
และจานวนชอดอกตวเมียทผสมพันธุ์ (ตารางท 2-3) เมื่อชอดอกตวเมียเลยงตวและมีเมลดทสมบูรณแลว ทา
ั
ี่
่

ี่
ี้
ั
ั
ุ
่
็
่
ุ
การตดชอดอกและเก็บชอดอกไว้ในห้องควบคมอุณหภูมิ จากนั้น น าเมลดอ้อยไปเพาะให้งอกดวยวัสดปลก
ู
้
ดูแลรดน้ าให้งอกและเจริญเติบโตแล้วย้ายลงถาดหลุม และปลูกทดสอบในแปลงคัดเลือกขั้นที่ 1 ต่อไป

สรุปผลการทดลองและข้อเสนอแนะ
การผสมพันธ์อ้อยในปี 2562/2563 ไดคผสมจานวนทงหมด 248 คผสม และไดชอดอกตัวเมียที่ผสม
้
ู่
้
่
ั้
ู่

แล้วจ านวนทั้งหมด 515 ดอก เมื่อน าเมล็ดมาเพาะได้จ านวนต้นกล้าทั้งหมด 7,259 ต้น น าต้นกล้าที่ได้ในแต่ละ
คู่ผสมปลูกทดสอบในแปลง ดูแลรักษาแปลง เพื่อคัดเลือกโคลนอ้อยดเด่นในขั้นที่ 1 ต่อไป และเนื่องจากสภาพ
ี
อากาศที่เปลี่ยนแปลงไป กล่าวคือ ปริมาณฝนมีน้อย อุณหภูมิสูงขึ้น ความชื้นลดลง และช่วงแสงที่เปลี่ยนแปลง