Page 482 - เอกสารประกอบการประชุมวิชาการ ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น ประจำปี 2563 เล่มที่ 1
P. 482

477


                         ศึกษาความเข้มข้นสารเคมีก่อกลายพันธุ์ 2 ชนิด ที่มีผลต่อการเพาะเลี ยงเนื อเยื่อ


                                                   กาญจนา กิระศักด   และ ทีมวิจัย
                                                                1*
                                                                ิ์
                                                                            1

                                                      รายงานความก้าวหน้า

                         การทดลองนี้เป็นการเพาะเลี้ยงใบอ่อนอ้อยพันธุ์สุพรรณบุรี 50 เพื่อชักน าแคลลัสส าหรับการใช้สาร
                  เคมี ก่อกลายพันธุ์ 2 ชนิด ได้แก่ Thidiazuron (TDZ) และ Sodium azide (NaN ) ซึ่งสามารถชกน าแคลลัส
                                                                                                  ั
                                                                                      3
                                         ี
                               ี
                                                               ี
                  ได้ เมื่อเพาะเล้ยงแคลลัสท่ได้บนอาหารสังเคราะห์ท่เติมสารก่อกลายพันธุ์ตามแผนงานทดลอง พบว่า ทุก
                  กรรมวิธีส่งผลให้แคลลัสเปล่ยนเป็นสีน้ าตาลและตาย ขณะนี้จึงดาเนินงานต่อเนื่องด้วยการปรับความ

                                           ี
                  เข้มข้นสารเคมีก่อกลายพันธุ์ และอยู่ระหว่างการด าเนินทดลอง
                  ค าส าคัญ: อ้อยคั้นน้ า การก่อกลายพันธุ์
                  Keywords: sugarcane juice, mutation


                                                             ค าน า

                         การชักน าให้เกิดการกลายพันธุ์จากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ โดยใช้รังสีและสารเคมี มีการใช้กันมากและ

                  ประสบความเสร็จกับพืชไร่หลายชนิด เช่น ข้าวโพด ข้าว ข้าวบาร์เล่ย์ ถั่วลิสง และอ้อย เป็นต้น (Ahloowalia
                                                                                  ั
                  and Maluszynski, 2001) โดยเฉพาะอ้อยใชเทคนิคดานเพาะเลยงเนื้อเยื่อจดเข้าไว้ในโปรแกรมการปรับปรุง
                                                                        ี้
                                                               ้
                                                        ้
                                                                                  ่
                  พันธุ์ เพื่อสร้างความแปรปรวนทางพันธุกรรม ด้วยวิธีการชักน าให้กลายพันธุ์ผานทางแคลลส ส่งผลถึงลกษณะ
                                                                                             ั
                                                                                                       ั
                                                          ี
                                                                ี
                                                                                     ่

                                                                               ่
                                                       ู
                                                                        ้
                  ทสาคญทางการเกษตรของอ้อย ดานความสง สหน่อ สใบ การตานทานตอโรคตาง ๆ และการออกดอก เป็น
                    ี่
                                               ้
                       ั
                    ้
                               ี้
                                       ั
                                                                                                     ั
                                             ่
                                                                                                        ื
                  ตน การเพาะเลยงแคลลสจากสวนของใบและดอกอ้อยพันธุ์ Co 86032 และ CoM 265 สามารถคดเลอกได         ้
                                                                                             ี้
                                                                              ้
                  พันธุ์ใหม่ 650 ต้น ออกปลูกทดสอบในแปลงเปรียบเทยบกับพันธุ์เดิมทใชเนื้อเยอมาเพาะเลยง พบว่าพันธุ์ใหม่
                                                                                   ื่
                                                              ี
                                                                            ี่
                                                                                    ั
                                                                                                     ้
                                                                                             ั
                                                                                       ่
                                                                                                ่
                                   ิ
                                                       ่
                  เกือบทกตนให้ผลผลต ซีซีเอส และน้ าหนักตอลามากกว่าเดม ซึ่งจากผลงานวิจยตาง ๆ ดงกลาว ไดแสดงให้

                                                                    ิ
                        ุ
                           ้

                                                                                                          ่
                  เห็นถึงความส าคัญและความจาเป็นของการสร้างความแปรปรวนทางพันธุกรรมจากการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อผาน

                  ทางแคลลส (VASANTDADA SUGAR, 2013) สาหรับสารเคมีก่อกลายพันธุ์ทนิยมใชกับอ้อยไดแก่ 2,4-D,
                                                                                           ้
                                                                                    ี่
                           ั
                                                                                                    ้
                  TDZ, NaCl และ Sodium azide เป็นตน ซึ่งสาร 2,4-D สามารถใชชกน าแคลลสและก่อกลายพันธุ์ได
                                                                                                            ้
                                                                                        ั
                                                                             ้
                                                                               ั
                                                    ้
                  (กาญจนา และคณะ, 2560; Ali et al., 2007; Khan et al., 2008; Naz et al., 2017) สาร NaCl มุ่งใช ้
                                             ้
                  ประโยชน์แบบเฉพาะเจาะจงในดานการก่อกลายพันธุ์ให้ทนทานหรือต้านทานต่อสภาวะดินเค็ม (Shomeili et
                  al., 2011; Errabii et al., 2017)

                  1 ศูนย์วิจัยพืชไร่ขอนแก่น สถาบันวิจัยพืชไร่และพืชทดแทนพลังงาน
                  * Corresponding Author E-mail: kanjana.kiki@gmail.com
   477   478   479   480   481   482   483   484   485   486   487