Page 15 - จริยธรรม ฝน 7.3.64
P. 15
12
บทที่ 3
หลกั ธรรมที่นามาใช้กับการบริหารจัดการ
หลักธรรมของพระพุทธศาสนา
เป็นทมี่ าของขนบธรรมเนยี มประเพณี วิถีชวี ิต ทัศนคติ ในดา้ นความรูส้ ึกนึกคิดตา่ ง ๆ ของคนไทยจะมี
หลักพระพุทธศาสนามาเก่ียงขอ้ ง ซ่ึงหลักธรรมของพระพุทธศาสนา จะมอี ิทธิพลตอ่ ชวี ิตจิตใจของคนไทยมากและ
สามารถนามาประยกุ ต์ใชใ้ นการบรหิ ารจัดการ โดยยดึ แนวทางการปฏิบัตทิ ่เี รยี กว่า ทางสายกลาง ซึ่งในทางสาย
กลางของพุทธศาสนาเก่ยี วขอ้ งท้งั กาย วาจา ใจ สมาธิหรือว่าปญั ญาสามารถนาประยุกตใ์ ชก้ ับการบริหารจดั การ
ธุรกจิ ได้
หลกั ในการพิจารณาเลือกคาสอนพุทธศาสนามาใช้ในการบรหิ ารจดั การนนั้ ตอ้ งเลอื กมาให้เหมาะกับวถิ ี
ชีวติ และองคก์ รโดยหลกั ๆ เกี่ยวกับการปกครอง เกี่ยวกบั การบริหารองค์กรตา่ ง ๆ จะต้องใชห้ ลักธรรมท่ีเรียกว่า
สังคหวตั ถุ 4 คือ เป็นหลักธรรมทเ่ี ปน็ เครื่องยดึ เหนย่ี วนา้ ใจของกันและกัน ประสานใจทุกคนท่ีอย่ใู นองคก์ ร
เดียวกนั ใหอ้ ยอู่ ยา่ งมคี วามสุข สามัคคี ซงึ่ ประกอบไปดว้ ย
1. การให้ทาน คอื การอนเุ คราะห์หรอื สงเคราะห์ การชว่ ยเหลือซ่งึ กนั และกันตามถานานรุ ปู ในโอกาส
ต่าง ๆ เช่น งานบุญกุศลงานอัคคีร้าย หรอื หลาย ๆ อย่าง
2. ปิยวาจา คือ การกล่าวดว้ ยคาทีเ่ ป็นท่รี ัก มปี ระโยชน์ ถูกตอ้ งดีงาม และก็จรงิ ใจต่อผ้รู ว่ มงาน
3. อัตถจรยิ า คอื ความประพฤตทิ ่เี ปน็ ประโยชน์กันคนอื่น เช่นวา่ เราชว่ ยเหลอื กิจการตา่ ง ๆ ที่เปน็
ประโยชน์ตอ่ สงั คมทัว่ ไปแนะนาแกไ้ ขปญั หาตา่ ง ๆ และชกั ชวนให้คนอน่ื สนใจธรรมะ ใหป้ ระพฤติ
4. สมานตั ตา คอื ความเป็นผ้มู ีตนเสมอ วางตนเสมอตน้ เสมอปลายปฏบิ ัติต่อคนอืน่ อยา่ งเสมอภาค
วางตัวใหเ้ หมาะสมกบั ฐานะทเ่ี ป็นอยู่ เขา้ กับคนอืน่ ให้ได้ ไม่เอาเปรยี บคน อย่างท่กี ลา่ วมาทง้ั หมดเรียกว่า สงั คห
วัตถุ
หลกั เก่ยี วกับการบริหารองค์กร คือ อทิ ธบิ าท 4
อิทธบิ าท 4 คือ ธรรมะของความสาเร็จเป็นทางแหง่ ความก้าวหน้า ซงึ่ สามารถมาใช้ในธรุ กจิ ได้ มหี ลักอยู่
4 ประการ ดงั นี้
1. ฉันทะ คือ ความพอใจ รกั ในสง่ิ ที่เราทาและสิ่งที่ถูกต้อง ตามทานองคลองธรรม
2. วิรยิ ะ คือ ต้องมีความพยายาม ขยัน หม่ันเพียร เข้มแข็งอดทน ไมย่ อ่ ทอ้ ต่ออปุ สรรค
3. จิตตะ คือ เอาใจมุง่ มน่ั ต่อส่งิ ที่ทา มสี ติ ไม่เหม่อลอยฟูงุ ซา่ น ตอ้ งมสี มาธิ และต้ังอกตงั้ ใจ
4. วมิ ังสา คือ การรู้จกั พจิ ารณาหาเหตุผลใช้ปัญญาในการทางาน ประกอบไปดว้ ยการวางแผนงาน วัดผล
งาน เมื่อมขี ้อบกพร่องต้องรู้จกั แกไ้ ขปรับปรงุ
วธิ กี ารผสมผสานระหว่างบริหารจัดการกับคาสอนทางพระพุทธศาสนาแลว้ เกดิ ความเปล่ียนแปลงภายใน
องค์การทีเ่ ห็นชดั คือองค์กรเกิดการเปลี่ยนแปลงในทางท่ีดขี ึน้ โดยเฉพาะตัวบุคคล ผ้นู าองคก์ รประพฤติปฏบิ ัติใน
ส่งิ ท่ถี ูกตอ้ งอยใู่ นศีลธรรม พนกั งานในองค์กรก็จะถือเป็นแบบอย่างท่ดี ี ถา้ หากผ้บู ริหาร และบุคลากรในองค์การมี
หลักธรรมเป็นเครอื่ งชีน้ าแนวทาง การทางานกจ็ ะสอดคล้องไปในแนวทางเดยี วกัน
