Page 17 - จริยธรรม ฝน 7.3.64

14

5. ทศพธิ ราชธรรม 10 ประการ เปน็ หลักธรรมสาหรบั พระมหากษตั รยิ ์จะพึงถือปฏบิ ัตมิ าแตโ่ บราณกาลแดน่ กั
บรหิ าร เช่น สรรพสามิตจงั หวดั สรรพสามิตอาเภอ ก็นา่ จะนาไปอนุโลมถอื ปฏบิ ตั ิได้ หลกั ทศพิธราชธรรม 10
ประการ มอี ยดู่ งั น้ี

1. ทาน คือ การให้ปัน ซึง่ อาจเป็นการให้เพื่อบูชาคณุ หรอื ให้เพอ่ื เป็นการอนเุ คราะห์
2. ศลี ไดแ้ ก่การสารวม กาย วาจา ใจ ให้เรียบรอ้ ยสะอาดดงี าม
3. บรจิ าค ไดแ้ ก่ การให้ทรัพย์สิ่งของเพือ่ เปน็ การช่วยเหลือหรือความทุกข์ยากเดือดร้อนของผู้อน่ื หรือเปน็
การเสียสละเพื่อหวงั ใหผ้ ู้รบั ได้รบั ความสุข
4. อาชวะ ไดแ้ ก่ ความมีอัธยาศยั ซอื่ ตรงมั่นในความสจุ รติ ธรรม
5. มัทวะ ได้แก่ ความมอี ธั ยาศยั ดงี าม ละมุนละไม ออ่ นโยน สุภาพ
6. ตบะ ได้แก่ การบาเพญ็ เพยี รเพื่อขจดั หรอื ทาลายอกุศลกรรมใหส้ ิน้ สูญ
7. อโกรธะ ได้แก่ ความสามารถระงบั หรือขจัดเสียได้ซง่ึ ความโกรธ
8. อวิหงิ สา ไดแ้ ก่ การไม่เบียดเบยี นคนอ่ืน
9. ขันติ ไดแ้ ก่ ความอดกลั้นไมป่ ลอ่ ยกาย วาจา ใจ ตามอารมณห์ รอื กิเลสที่เกิดมีขน้ึ นน้ั
10. อวิโรธนะไดแ้ ก่ การธารงคร์ กั ษาไวซ้ ่งึ ความยตุ ธิ รรม
6. บารมี 6 เป็นหลักธรรมอันสาคัญทจี่ ะนิยมมาซ่ึงความรักใครน่ บั ถอื นับว่าเป็นหลักธรรมทเ่ี หมาะมากสาหรับนัก
บรหิ ารจะพึงยึดถอื ปฎบิ ัติ มีอยู่ 6 ประการคอื ทาน
1. ทาน การให้เปน็ ส่งิ ทค่ี วรให้
2. ศลี การประพฤตใิ นทางทีช่ อบ
3. ขันติ ความอดทนอดกลนั้
4. วริ ิยะ ความขยนั หมน่ั เพียร
5. ฌาน การเพง่ พจิ ารณาใหเ้ หน็ ของจริง
6. ปรัชญา ความมปี ัญญารอบรู้
7. ขันติโสรัจจะ เปน็ หลกั ธรรมอนั ทาให้บคุ คลเป็นผูง้ าม (ธรรมทาให้งาม)
1. ขนั ติ คือ ความอดทน มีลกั ษณะ 3 ประการ
1.1 อดใจทนได้ตอ่ กาลังแหง่ ความโกรธแคน้ ไมแ่ สดงอาการ กาย วาจา ทีไ่ ม่น่ารักออกมาให้เปน็ ทป่ี รากฏ
แกผ่ ู้อน่ื
1.2 อดใจทนได้ตอ่ ความลาบากตรากตราหรอื ความเหนด็ เหนอื่ ย
2. โสรจั จะ ความสงบเสงย่ี ม ทาจิตใจให้แชม่ ชน่ื ไมข่ นุ หมอง
8. ธรรมโลกบาล เปน็ หลกั ธรรมท่ชี ว่ ยคุม้ ครองโลก หรือมวลมนษุ ยใ์ ห้อย่คู วามร่มเยน็ เป็นสขุ มี 2 ประการคือ
1. หริ ิ ความละอายในตนเอง
2. โอตปั ปะ ความเกรงกลวั ต่อทุกข์ และความเส่ือมแลว้ ไมก่ ระทาความชวั่