Page 65 - เคมีสำหรับครู 2

เคมีสำหรับครู 2 (Chem. for teachers 2) 41

ตารางที่ 2.1 กรดแก่ กรดอ่อน เบสแก่และเบสอ่อนที่พบบ่อย
กรด เบส

กรดแก่ เบสแก่
Hydrochloric acid (HCl) Group 1A(1) hydroxides: Group 2A(2) hydroxides:
Hydrobromic acid (HBr) Lithium hydroxide (LiOH) Calcium hydroxide, Ca(OH)2
Hydroiodic acid (HI) Sodium hydroxide (NaOH) Strontiumhydroxide, Sr(OH)2
Nitric acid (HNO3) Potassium hydroxide (KOH) Barium hydroxide, Ba(OH)2
Sulfuric acid (H2SO4) Rubidium hydroxide (RbOH)
Perchloric acid (HClO4) Cesium hydroxide (CsOH)

กรดอ่อน เบสอ่อน
Hydrofluoric acid (HF) Ammonia, NH3 (NH4OH)
Phosphoric acid (H3PO4)
Acetic acid (CH3COOH)

* หมายเหตุ กรดและเบสในตารางนี้เป็นเพียงตัวอย่างบางส่วนเท่านั้น

คำว่าแตกตัวได้ 100% หรือแตกตัวอย่างสมบูรณ์ (complete dissociation) จะอธิบายให้
เข้าใจง่ายขึ้นจากตัวอย่างดังนี้ สารอิเล็กโทรไลต์ในที่นี้ใช้ HCl ละลายในน้ำ ในสภาวะเริ่มต้นมีสาร

HCl อยู่ 1.0 mol เมื่อละลายน้ำ จนกระทั่งการแตกตัวสิ้นสุด ในสภาวะสุดท้ายจะไม่พบ HCl ในรูป
-
+
โมเลกุลอยู่ในบีกเกอร์ แต่จะพบ H และ Cl อย่างละ 1.0 mol แทน นั่นคือ HCl จะสลายแตกตัว ให้
+
-
H และ Cl จนตัว HCl หายไปหมด กรณีนี้จึงเรียกว่า แตกตัว 100% พิจารณาภาพที่ 2.2 ประกอบ

ภาพที่ 2.2 อธิบายการแตกตัวอย่างสมบูรณ์ของกรดแก่ โดยใช้ HCl เป็นตัวอย่างประกอบการอธิบาย

ส่วนคำว่า แตกตัวได้บ้างหรือแตกตัวไม่สมบูรณ์ จะอธิบายให้เห็นภาพจากตัวอย่างดังนี้ เมื่อละลาย
กรดอ่อนหรือเบสอ่อนในน้ำ เช่น ละลาย HF ในน้ำ ที่สภาวะเริ่มต้นมีโมเลกุล HF อยู่ 1.0 โมล โดย
+
-
ทราบว่า HF แตกตัวจะให้ H และ F เมื่อระบบเข้าสู่ภาวะสมดุล จะพบ สารทั้งสามสปีชีส์ คือ HF,
-
+
-
+
H และ F อยู่ในระบบ ที่ใช้คำว่าเข้าสู่สมดุลนั้นเพราะ H และ F ก็สามารถทำปฏิกิริยากันแล้ว
-
+
ย้อนกลับไปเป็น HF ได้ และ HF ก็สามารถแตกตัวให้ H และ F ได้ จึงใช้ลูกศรสองหัว (ทบทวน