Page 69 - เคมีสำหรับครู 2

เคมีสำหรับครู 2 (Chem. for teachers 2) 45

ตัวอย่างที่ 2.2 | ปฏิกิริยาระหว่าง NH3 กับ H2O

จากปฏิกิริยาที่แสดงด้านบน เมื่อพิจารณาทฤษฎีกรดเบสของ BrØnsted และ Lowry จะพบว่า

NH3 ทำหน้าที่เป็น เบส ส่วนน้ำทำหน้าที่เป็นกรด เพราะ NH3 รับโปรตอนจากน้ำ และน้ำให้
+
+
+
โปรตอนกับ NH3 เกิดเป็น NH4 เมื่อพิจารณาคู่ของ NH3 และ NH4 พบว่า NH4 มีโปรตอน
+
มากกว่า NH3 อยู่ 1 ตัว ดังนั้น NH4 เป็นคู่กรด ของเบส NH3 ส่วนเมื่อพิจารณาคู่ของ H2O และ
-
-
-
OH พบว่า OH มีโปรตอนน้อยกว่ากรด H2O อยู่ 1 ตัว ดังนั้น OH เป็นคู่เบสของกรด H2O

2.6 สมบัติกรด-เบสของน้ำ

(Acid-Base properties of water)
น้ำเป็นตัวทำละลายที่สามารถรับและจ่ายโปรตอนได้ หากน้ำทำปฏิกิริยากับกรด เช่น HCl

CH3COOH น้ำจะทำหน้าที่เป็นเบส หากน้ำทำปฏิกิริยากับเบส เช่น NaOH น้ำจะทำหน้าที่ป็นกรด
ดังนั้นตามทฤษฎีของ BrØnsted และ Lowry น้ำจึงมีคุณสมบัติเป็นได้ทั้งกรดและเบส โดยปกติแล้วน้ำ
+
-
จะเป็นอิเล็กโทรไลต์อ่อน สามารถแตกตัวให้ H3O และ OH ได้ ดังสมการ

การแตกตัวของน้ำนี้ เพื่ออธิบายคุณสมบัติกรดเบสของน้ำ จะเขียนแสดงปฏิกิริยาในรูปของ
autoionization หรือเรียกอีกอย่างว่า self-ionization ดังแสดง

หากพิจารณาเรื่องสมดุลแล้ว ปฏิกิริยาการแตกตัวของน้ำ สามารถเขียนแสดงค่าคงที่สมดุลได้ ดังแสดง

[H O] [OH ]
+
-
K = 3
c 2
[H O]
2

เนื่องจากความเข้มข้นของ [H2O] มีค่า 55.5 mol/L ซึ่งเป็นค่าคงที่ เราสามารถตัดพจน์ของ [H2O]
ออกจากสมการค่าคงทการแตกตัวของน้ำได้ ซึ่งจะแสดงค่าคงที่การแตกตัวของน้ำ (ใช้ตัวย่อ Kw) ได้
ี่
ใหม่เป็น

… (สมการที่ 2.1)

K = [H O] [OH ]
+
-
w 3