Page 68 - เคมีสำหรับครู 2

44 กรดและเบส

2.5 คู่กรดเบส
(Conjugate acid-base pair)
เรื่องคู่กรดเบสนี้เป็นทฤษฎีที่ขยายมาจาก ทฤษฎีกรดเบสของ BrØnsted และ Lowry คู่กรด-

+
+
เบส จะมีจำนวนโปรตอน (H ) ต่างกัน 1 ตัว โดยที่ คู่กรด คือ สารที่มีโปรตอน (H ) มากกว่าเบส 1 ตัว
ส่วนคู่เบส คือ สารที่มีโปรตอนน้อยกว่ากรด 1 ตัว เพื่อความเข้าใจมากยิ่งขึ้น สามารถพจารณาได้จาก
ิ
ตัวอย่างที่ 2.1 และ 2.2 ดังแสดง

ตัวอย่างที่ 2.1 | ปฏิกิริยาระหว่าง CH3COOH กับ H2O

ปฏิกิริยาการละลายน้ำของ CH3COOH

จากปฏิกิริยาที่แสดงด้านบน เมื่อพิจารณาทฤษฎีกรดเบสของ BrØnsted และ Lowry จะพบว่า
ั
CH3COOH ทำหน้าที่เป็นกรด ส่วนน้ำทำหน้าที่เป็นเบส เพราะ CH3COOH ให้โปรตอนกบน้ำ และ
-
น้ำรับโปรตอนจาก CH3COOH เมื่อพิจารณาคู่ของกรด CH3COOH นั้น คือ CH3COO จะมีโปรตอน
-
น้อยกว่ากรด CH3COOH อยู่ 1 ตัว ดังนั้น CH3COO เป็นคู่เบสของกรด CH3COOH เมื่อพิจารณาคู่
+
+
+
ของ H2O และ H3O พบว่า H3O มีโปรตอนมากกว่า H2O อยู่ 1 ตัว ดังนั้น H3O เป็นคู่กรดของ
เบส H2O

ตัวอย่างที่ 2.2 | ปฏิกิริยาระหว่าง NH3 กับ H2O

ปฏิกิริยาการละลายน้ำของ NH 3